Βλέποντας τον ουρανό να παίρνει αυτό το απόκοσμο κοκκινωπό χρώμα και τις στάχτες να πέφτουν σαν χιόνι στην άδεια Αθήνα, είναι δύσκολο να κρατήσεις την ψυχραιμία σου. Πέρασα, όπως φαντάζομαι και πολύς άλλος κόσμος, ένα τριήμερο με τα αρνητικά συναισθήματα να εναλλάσσονται, θυμό - φόβο - απελπισία - μελαγχολία, με αυτή τη σειρά και μετά πάλι από την αρχή, μπερδεμένα μεταξύ τους. Κολλημένος στο pc μου, να ακούω ζωντανές μεταδόσεις από τις καταστροφές, ίσως και να κατέληξα στην αποχαύνωση, περιμένοντας μια καλή είδηση ή κάτι τέλος πάντων να με ταρακουνήσει.

Τα αμήχανα τηλεφωνήματα σε φίλους και φίλες δεν βοήθησαν καθόλου. "Απίστευτο ρε συ, καίγεται όλη η Ελλάδα" - "Τι μπορούμε να κάνουμε?" - "Θέλω να βγω έξω να τα σπάσω!" - "Με έχει πιάσει κατάθλιψη...", αλλά η απόγνωση δεν φεύγει αν την πετάς σαν μπαλάκι στους δίπλα σου, απλά γυρνάει πίσω διπλή. Πήγα στον Φιλοπάππου να βοηθήσω στην φύλαξη του λόφου, πραγματικά καλή κίνηση, αλλά με τόση προστασία, τόσο από τους πολίτες, όσο και από την πυροσβεστική και την αστυνομία, αργότερα ένιωσα περιττός. Χωρίς μεταφορικό μέσο και πραγματική διάθεση να ριχτώ στις φλόγες (όπως οι φίλοι/ες που έστειλαν την ανταπόκριση στο indy.gr), υποτάχθηκα στη μοίρα, περιμένοντας τον σωτήρα μου.

Και μα τον Αλλάχ, ήρθε. Με έσωσε η Κυβέρνηση.

Άρχισα να νιώθω την αλλαγή από το διάγγελμα του Καραμανλή το Σάββατο. Αυτός ο χαροκαμένος εθνάρχης, με το ύφος του λαβωμένου, αλλά ακόμα-στα-πόδια-του Πατέρα, μας είπε ότι καταλαβαίνει, ότι νιώθει τον πόνο και της μάνας που κάηκε με τα παιδιά της, και του αγρότη που έχασε τις καλλιέργειες και τα ζώα του, και των ανθρώπων που χάσανε τα σπίτια τους, αλλά και τον δικό μου πόνο, που απλά μύριζα την καταστροφή στον αέρα και την καθάριζα από το μπαλκόνι μου. Με κοίταξε στα μάτια, και μου είπε ότι τα δάση και οι κόποι μιας ζωής μπορεί να καίγονται αλλά ξαναχτίζονται (τα δάση απλά χτίζονται - τα σπίτια, τα χωράφια και οι νεκροί αποζημιώνονται), αρκεί να διαφυλάξουμε αυτό που πραγματικά μετράει αυτή τη στιγμή: την πατρίδα. Την ενότητα της πατρίδας.

Η πατρίδα είναι όλων μας, συνέχισε. Όσων έχουμε ελληνικό διαβατήριο τουλάχιστον. Και κανείς δεν έχει το δικαίωμα να της επιτίθεται. Αν ενώσουμε τις ψυχές μας, μπορούμε να την σώσουμε.

Πρέπει να παραδεχθώ ότι ο λόγος του είχε έντονη επίδραση πάνω μου. Ο τύπος φαινόταν ειλικρινής και ο μελοδραματικός του τόνος πραγματικά ταίριαζε στο ύψος των περιστάσεων. Ήξερα πολύ καλά ότι έλεγε μαλακίες, αλλά το στοργικό του χάδι ήταν πράγματι θελκτικό και καταλάβαινα πόση επίδραση θα είχε στους Έλληνες. Και οι υπόνοιες για «οργανωμένα σχέδια» ήταν σχετικά διακριτικές, δεν κατάλαβα που ακριβώς το πήγαινε.

Χρειάστηκε να περάσει μια μέρα και ένας γίγαντας ονόματι Βύρων για να καταλάβω τι πραγματικά ήθελε η Κυβέρνηση. Να πατήσει πάνω στον πανικό και την απόγνωση του κόσμου, για να μας πείσει ότι δεν φταίμε, προφανώς δεν φταίει ούτε η Κυβέρνηση για αυτό που συμβαίνει, αλλά κάποιος Άλλος, μια «ασύμμετρη απειλή». Λαέ της Ελλάδος, συσπειρώσου γύρω από την ηγεσία σου, δεχόμαστε επίθεση από αυτούς που θέλουν το κακό μας! Ελληνίδες, πλέξτε πυρίμαχες κάλτσες για τους φαντάρους μας που πάνε στο μέτωπο! Έλληνες, ριχτείτε με όλη σας την ψυχή στη μάχη! Και όλοι/ες μαζί, καταδώστε οποιοδήποτε ύποπτο φάντασμα κυκλοφορεί στη γειτονιά σας…

Ήταν σα να ξύπνησα από λήθαργο. Να με περνάνε για τόσο, μα τόσο μαλάκα, δεν χωρούσε στο μυαλό μου. Τέρμα η θλίψη, ο πανικός, η μελαγχολία, εδώ πρέπει (πέρα από τα δάση) επιτακτικά και άμεσα να διασώσουμε κάτι τρομερά σημαντικό: όχι την πατρίδα και την ελληνική ψυχή, αλλά την αξιοπρέπειά μας. Την ικανότητα να βλέπουμε έστω και στοιχειωδώς την πραγματικότητα, την λογική μας δηλαδή. Την προσωπική και κοινωνική ακεραιότητα, αρνούμενοι/ες να ενωθούμε σε μια ψυχή με τέτοιου τύπου «ηγέτες». Την ειλικρίνειά μας…

Ναι, όλα αυτά είναι πράγματι πιο σημαντικά από τα δάση, τις «περιουσίες» ακόμα και τους ανθρώπους που καίγονται. Μπορεί να ακούγεται αιρετικό και απαίσιο αυτό που λέω, αλλά στην εικόνα αυτής της καταστροφής ότι πιο σημαντικό είναι να κρατήσουμε τα μάτια μας ανοιχτά. Να μην γλύψουμε τις πληγές μας με μελαγχολία και απόσυρση, αλλά να επιστρατέψουμε την ψυχραιμία, τη λογική και την διάθεση για δράση, που πάντα βρίσκεται κάπου, θαμμένη κάτω από τα θλιβερά πάθη.

Αν θέλω τελικά να πω κάτι, είναι αυτό: don’t panic! Να μην πανικοβαλλόμαστε και να μην απελπιζόμαστε, γιατί με αυτή την αντιμετώπιση, όχι μόνο γινόμαστε πιόνια για  τύπους σαν τον Καραμανλή και τον Πολύδωρα, αλλά προσκαλούμε την καταστροφή ακόμα περισσότερων δασών, το χαμό ακόμα περισσότερων ζωών. Να κοιτάξουμε ψύχραιμα την κατάσταση, με ενεργή ματιά: δεν βοηθάει να κλαίμε για τα καμένα δάση, υπάρχουν πολλά ακόμη, πολύ περισσότερα από αυτά που κάηκαν. Αν θέλουμε να παραμείνουν εκεί για να τα χαιρόμαστε, πρέπει να κινητοποιηθούμε για να τα προστατέψουμε. Δεν βοηθάει να μένουμε σιωπηλές, σεβόμενες τον θάνατο τόσων ανθρώπων: εμείς είμαστε ακόμα ζωντανοί και δουλειά των ζωντανών είναι να μιλάνε, να δρουν.

Απέναντι στα πολλαπλά, αντιφατικά μηνύματα που δεχόμαστε, ας ξεμπλοκάρουμε βλέποντας την απλή αλήθεια. Οι πιο καταστροφικές πυρκαγιές στην ιστορία της χώρας δεν οφείλονται ούτε σε «οργανωμένα σχέδια εμπρησμών», ούτε σε κάποια ιδιαίτερη ανικανότητα της ΝΔ, όπως θέλει να μας πείσει το ΠΑΣΟΚ. Οφείλονται στο θερμότερο και ξηρότερο καλοκαίρι που πέρασε ο ελλαδικός χώρος τουλάχιστον τον τελευταίο αιώνα. Και αυτό πιθανότατα δεν είναι τυχαίο, αλλά αποτέλεσμα των ήδη εξελισσόμενων κλιματικών αλλαγών. Προφανώς η Πυροσβεστική Υπηρεσία δεν χρηματοδοτείται επαρκώς, σίγουρα υπάρχουν οικοπεδοφάγοι και πιέσεις εμπορικής εκμετάλλευσης των δασών, αλλά αυτό ισχύει εδώ και δεκαετίες. Δεν είναι κάτι καινούργιο. Το καινούργιο, το τρομαχτικό, το κακό, είναι δυνητικά πράγματι απόλυτα καταστροφικό. Είναι πιθανόν ότι πήραμε απλά μια γεύση του τι σημαίνει η ήδη συντελούμενη κατάρρευση της οικολογικής ισορροπίας του πλανήτη, τι σημαίνει δηλαδή η συνέχιση του μοντέλου της «ανάπτυξης», των ρυθμών αύξησης του ΑΕΠ, της δικτατορίας της οικονομίας.

Είναι θέμα επιβίωσης και είμαστε ακόμη ζωντανές. Είναι θέμα τρυφερότητας και αλληλεγγύης στην ομορφιά και τους ανθρώπους που χάθηκαν στην Ελλάδα, σε ότι χάνεται καθημερινά (με πολύ γρηγορότερους ρυθμούς) σε άλλες μεριές του πλανήτη, να αλλάξουμε προτεραιότητες. Τόσο προσωπικά όσο και πολιτικά. Δεν μπορείς να φροντίζεις για την ευτυχία σου χωρίς οικολογική συνείδηση, γιατί ευτυχία χωρίς ζωή δεν γίνεται. Δεν μπορούμε να αφήνουμε την οικολογία σαν δευτερεύον, παράλληλο πολιτικό ζήτημα, γιατί η κοινωνική δικαιοσύνη δεν μπορεί να χτιστεί σε ένα πλανητικό οικοσύστημα που καταρρέει. Πρέπει να βάλουμε την πολιτική οικολογία, σαν προσωπική στάση ζωής και σαν συλλογική, κινηματική δράση, στο κέντρο των δραστηριοτήτων μας.

Τα παραπάνω ακούγονται πολύ γενικόλογα; Είναι, αλλά σαν γενική κατεύθυνση εμένα μου κάνουν για να σταματήσω να νιώθω ανήμπορος και μελαγχολικός. Σε λιγότερο αφηρημένο, πιο προσιτό επίπεδο, σκέφτομαι ότι η αναθεώρηση του άρθρου 24, που ήδη έχει δεχτεί ισχυρό πλήγμα, πρέπει να φάει οριστική ταφόπλακα. Ότι την Τετάρτη έχει το απόγευμα συγκέντρωση έξω απ'τη Βουλή και ότι την προηγούμενη φορά που κατεβήκαμε, μετά την φωτιά στην Πάρνηθα, ο Σουφλιάς έβγαλε προεδρικό διάταγμα για τις χρήσεις γης του βουνού που οι οικολόγοι το έβλεπαν στα όνειρά τους μέχρι τότε. Ότι θα συνεχίζω να πρήζω τον κόσμο να παρατήσει το αυτοκίνητο του, ότι δεν χρειάζεται να καταναλώνει σαν μηχανή, ότι υπάρχουν ήδη εναλλακτικές στην οικονομία και τον πολιτισμό της «ανάπτυξης», που πρέπει να ενισχύσει. Θα συνεχίσω να χαίρομαι όταν βλέπω τον γείτονα μου να παίρνει ποδήλατο, τους κατοίκους των γειτονιών να οργανώνονται για να διεκδικήσουν καλύτερο αστικό περιβάλλον. Να ρίχνουν τις κεραίες και να φυτεύουν δέντρα εκεί που θέλει να βάλει μπετό ο Κυριακού. 

Don’t panic! Αυτή η καταστροφή, όσο μεγάλη και αν είναι, είναι απλά μια άσκηση, μια προειδοποίηση του τι θα συμβαίνει πολύ πιο συχνά αν δεν αλλάξουμε προτεραιότητες. Έχουμε χρόνο, έχουμε δυνάμεις. Το θέμα είναι να σταματήσουμε το μοιρολόι και να αποκτήσουμε και θέληση.

 
Υ.Γ. Σκέφτομαι, επίσης, ότι σε λιγότερο από τρεις εβδομάδες έχει εκλογές. Και, πέρα από την συνδρομή στην κατάσβεση των πυρκαγιών και στην περιφρούρηση των υπόλοιπων δασών, δεν μπορώ να σκεφτώ πιο άμεσο, πιο επιτακτικό στόχο από το να μην είναι αυτοί οι άνθρωποι στην κυβέρνηση στις 17 Σεπτέμβρη. Δεν με ενδιαφέρει αυτή τη στιγμή αν οι άλλοι είναι «μια απ’τα ίδια», αν το ΚΚΕ είναι «σταλινικό» και ο ΣΥΡΙΖΑ «οπορτουνίστικος», αν οι Οικολόγοι είναι «σνομπ». Απαραίτητη προϋπόθεση για την αλλαγή μιας κοινωνίας είναι η στοιχειώδης αξιοπρέπεια και ειλικρίνεια της, και μια κοινωνία που θα επανεκλέξει αυτούς που της λένε ότι για να νιώθει ασφάλεια πρέπει να κλείνει τον διακόπτη του εγκεφάλου, δεν έχει και πολύ μέλλον. Ή, για να το πω εθνικιστικά, είναι πιο έξυπνοι οι Ισπανοί που βούλιαξαν τον Αθνάρ επειδή τους έλεγε ψέματα;

Άκυρο, λευκό, αποχή; Μια απ’τα ίδια…