Η απάντηση των κατοίκων στο Υπουργείο Πολιτισμού σχετικά με το Φιλοπάππου

δημοσιεύτηκε June 14, 2007 από Pav
τροποποιήθηκε June 14, 2007

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13/06/07

1. Μετά την ανακοίνωση του ΥΠ.ΠΟ για τα πρόσφατα γεγονότα στο Φιλοπάππου, μερικές χρήσιμες διευκρινήσεις.

2. Λαϊκή Συνέλευση των κατοίκων με το Δίκτυο Κινημάτων Πόλης

Το Υπουργείο Πολιτισμού εξέδωσε στις 10.6.2007 απάντηση σε δημοσιεύματα εφημερίδων σχετικά με την σύλληψη τριών κατοίκων στον Λόφο Φιλοπάππου.

Ισχυρίζεται ότι οι συλληφθέντες παρεμπόδιζαν την επισκευή της περίφραξης του Λόφου κατά παράβαση του αρχαιολογικού νόμου. Yποστηρίζει ότι η περίφραξη του Φιλοπάππου είναι αναγκαία για την προστασία του αρχαιολογικού χώρου από καταπατήσεις και βανδαλισμούς. Βεβαιώνει ότι, όταν ολοκληρωθεί η περίφραξη, η πρόσβαση στον Λόφο θα είναι ελεύθερη χωρίς εισιτήριο. Χαρακτηρίζει τα δημοσιεύματα, στα οποία απαντά, ως ανακριβή διότι μιλούν για τοποθέτηση νέας περίφραξης και όχι για επισκευή παλαιάς, ωσάν αυτό να ήταν το καίριο σημείο.

Όμως:

Πρώτο: Αποσιωπάται το γεγονός ότι οι κάτοικοι κάλεσαν την Αστυνομία και απλώς ζήτησαν να επιδειχθεί άδεια του Δήμου για την επισκευή της περίφραξης. Το συγκεκριμένο τμήμα της περίφραξης βρίσκεται σε κοινόχρηστο χώρο που ανήκει στον Δήμο Αθηναίων διότι έχει απαλλοτριωθεί για άλσος και πλατεία. Ούτε άδεια για περίφραξη είχε το Υπουργείο Πολιτισμού ούτε άδεια σχετική με τις διατάξεις περί επικινδυνότητας. Αντί η Αστυνομία να ζητήσει από τα συνεργεία διακοπή των εργασιών μέχρι να ακολουθηθεί η νόμιμη διαδικασία, οδήγησε και τα δύο μέρη στο τμήμα για ‘διευκρινίσεις’. Εκεί, οι υπάλληλοι του Υπουργείου εμήνυσαν τους κατοίκους γα βίαιη παρεμπόδιση έργου και όχι για παραβίαση του αρχαιολογικού νόμου. Δύο μέρες μετά την σύλληψη, η Πολεοδομία του Δήμου Αθηναίων γνωμοδότησε ότι το Υπουργείο Πολιτισμού πρέπει έχει άδεια της Πολεοδομίας για άρση επικινδυνότητας. Μέχρι σήμερα το Υπουργείο δεν έχει κάνει τις επισκευές, ούτε γνωρίζουμε αν έχει κάνει αίτηση για την απαιτούμενη άδεια, δηλαδή αν σκοπεύει να ακολουθήσει νομότυπες διαδικασίες.

Δεύτερο: Η περίφραξη δεν είναι αναγκαία για την προστασία του Λόφου από καταπατήσεις αφού είναι οριοθετημένος εδώ και δεκαετίες από συγκεκριμένους δρόμους. Οι καταπατήσεις έρχονται από τα μέσα και όσους καλύπτει το «κυβερνητικό ενδιαφέρον».

Οι υπάλληλοι του Υπουργείου Πολιτισμού που έσυραν τους κατοίκους στον εισαγγελέα:

Ι. ανέχονται από το 1993 τις κατά συρροήν αυθαίρετες επεκτάσεις του «Διονύσου» που είναι, σύμφωνα με τους ιδίους, «κυβερνητικού ενδιαφέροντος» (Α. Χωρέμη, διευθύντρια Εφορείας Ακροπόλεως, Α΄ΕΠΚΑ / 6459 /1.11.2005)

ΙΙ. ανέχτηκαν για μία τουλάχιστον δεκαετία την καταπάτηση του αρχαιολογικού χώρου της Πνύκας από την ενοικιάστρια του Αναψυκτηρίου στον Λουμπαρδιάρη ενώ εκκρεμούσαν Υπουργικές Αποφάσεις για απομάκρυνση των παράνομων εγκαταστάσεων.

ΙΙΙ. τσιμέντωσαν την Πνύκα και εγκατέστηααν παράνομα πέντε κακάσχημα κοντέινερ.

ΙV. έκτισαν, χωρίς οικοδομική άδεια και με «σικέ» περιβαλλοντικούς όρους, την Έκθεση Γλυπτικής, μια τεράστια τσιμεντένια κατασκευή που αχρήστευσε το Λατομείο της νότιας πλευράς του Λόφου.

Τρίτο: Τα 700 στρέμματα των Λόφων δεν είναι δυνατόν να προφυλαχθούν από την υπάρχουσα περίφραξη που σε πολλά σημεία έχει ύψος 80 εκατοστά και συνεπώς κρατά απέξω μόνο τον φιλήσυχο κάτοικο. Προφύλαξη εξασφαλίζει η υγιής χρήση από τους κατοίκους και η σωστή φύλαξη.

Τέταρτο: Θα είναι, μετά την ολοκήρωση της περίφραξης, ο Λόφος ανοιχτός 24 ώρες το 24ωρο όπως ανέκαθεν ήταν? Αν ναι, τότε σε τι χρησιμεύουν τα κάγκελα και οι υπόλοιπες περιφράξεις ? Η απάντηση είναι ασαφής σε αυτό το σημείο ενώ μέχρι στιγμής το Υπουργείο απειλεί ότι θα κλείνει τον Λόφο τα βράδυα, όπως ήδη κάνει στην Πνύκα. Όμως η Πνύκα και ο Φιλοπάππου είναι οι παραδοσιακότεροι χώροι περιπάτου της Αθήνας όλες τις ώρες, όλες τις μέρες.

Πέμπτο: Μένουμε άφωνοι εμπρός στην περισσή θρασύτητα του ΥΠΠΟ που ισχυρίζεται ότι θα μετατρέψει το χώρο σε αρχαιολογικό άλσος. Δηλαδή μέχρι τώρα τι ήταν; Οσον αφορά τα υπόλοιπα περι «ανάδειξης...ανάπλασης του ιστορικου τοπίου» αποτελούν ύβρι προς τα παγκοσμίως καταξιωμένα Έργα Ακροπόλεως-Φιλοπάππου του Δ.Πικιώνη, τα οποία αποτελούν υπόδειγμα αισθητικής και λειτουργικής επέμβασης με σκοπό την ανάδειξη ιστορικού τόπου. Ο Δ. Πικιώνης συνέλαβε και υλοποίησε έναν ενιαίο χώρο περιπάτου χωρίς κάγκελα και διαχωριστικά. Σήμερα, το ΥΠΠΟ «διορθώνει» τον Δ.Πικιώνη τεμαχίζοντας και τραυματίζοντας το έργο του και αναιρώντας το λειτουργικά και αισθητικά.

Σε κάθε περίπτωση, οι κάτοικοι δεν θα απεμπολήσουν το δικαίωμά τους για μιαν ελεύθερη βόλτα στους Λόφους όποια στιγμή του 24ωρου το θελήσουν. Ομοίως, δεν θα επιτρέψουν να συνεχισθούν οι καταπατήσεις του κοινόχρηστου χώρου από Υπουργεία και ιδιώτες. Ο κοινόχρηστος χώρος πρασίνου ανήκει στους δημότες της Αθήνας και τους κατοίκους όλης της Αττικής.

Πληροφορούμε ότι:

Την προσεχή Κυριακή 17/6 στις 6μ.μ, η Συντονιστική Επιτροπή θα πραγματοποιήσει Λαϊκή Συνέλευση στο χώρο της Πνύκας (εκεί που συνερχόταν η Εκκλησία του Δήμου) στην οποία καλούνται οι κάτοικοι της περιοχής, εκπρόσωποι συλλογικοτήτων και Δημοτικών Κινήσεων που συμμετέχουν στο «Παναττικό Δίκτυο Κινημάτων Πόλης & Ενεργών Πολιτών» και οι δημοτικοί άρχοντες της Αθήνας.

Τα θέματα που θα συζητήσουμε είναι:

- Φιλοπάππου & Πνύκα: Ελεύθεροι χώροι για πάντα.

- Κυβέρνηση & ΕΤΑ Α.Ε: Πρωταθλητές παρανομίας, διαπλοκής & αυταρχισμού.

- Γιατί οι συλλήψεις δεν μας φοβίζουν. Τα άλση και οι παραλίες είναι για μας και τα παιδιά μας!

Παράλληλα:

θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση στους «υπό ανάπλαση» χώρους. Θα δείξουμε σε όσους επιθυμούν, ένα προς ένα όλα τα σημεία αυθαιρεσιών - παρανομιών και αντιαισθητικών επεμβάσεων που πραγματοποιούν Αρχές και ιδιώτες στους λόφους. Στη διάθεσή σας θα υπάρχουν και όλα τα σχετικά δημόσια και μη έγγραφα, καθώς και φωτογραφική τεκμηρίωση.

Είμαστε στη διάθεσή σας για όποια επιπλέον πληροφορία ή διευκρίνηση.

Αθήνα 13/6/07

Συντονιστική Επιτροπή Λαϊκής Συνέλευσης Λόφων Φιλοπάππου

    Η μαξιμαλιστική αντιμετώπιση της περίφραξης των Λόφων Φιλοπάππου και η πρόταση των κατοίκων

δημοσιεύτηκε June 14, 2007 από Pav
τροποποιήθηκε June 14, 2007

Παραθέτουμε:
Δικτυακός τόπος Ελληνικής Εταιρείας
ΑΡΘΡΑ
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ (καθηγητής ΕΜΠ, γαμπρός του Πικιώνη): Η ΕΙΚΟΝΑ, Ο ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ Ο ΑΡΜΟΝΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ

Ερ. Τι θα είχατε να πείτε για τις παρεμβάσεις που γίνονται σήμερα στο Λόφο του Φιλοπάππου μιας που κι εσείς είχατε εργαστεί εκεί.

Απ. Ο Πικιώνης ήταν κατά της περίφραξης. Αυτό το οποίο επεδίωκε - και εγώ ως μαθητής του και κατόπιν συνεργάτης του- ήταν η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων. Μάλιστα ο Πικιώνης εξήλωσε δρόμους, οι οποίοι είχαν χαραχτεί μέσα στους αρχαιολογικούς χώρους.

http://www.ellinikietairia.gr/articles.php?action=read&id=31&Presstype=13


Στο ίδιο κλίμα κινείται και ο καθ. Χαράλαμπος Μπούρας, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την αναστήλωση της Ακρόπολης για πολλά χρόνια και ο οποίος έπεισε την Γενική Συνέλευση της ‘Ελληνικής Εταιρείας για την προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς’ να πάρει θέση κατά της περίφραξης των Λόφων Φιλοπάππου.
______________________________________________________________________

Προφανώς, υπάρχουν δύο απόψεις όσον αφορά την 24ωρη πρόσβαση σε χώρους όπου τα αρχαιολογικά κατάλοιπα δεν είναι ευπαθή και έχουν ενταχθεί στην ζωή της πόλης. Ίσως αυτές οι απόψεις να διαφέρουν και πιο ριζικά, όσον αφορά το αν πρέπει να ενταχθούν τα αρχαιολογικά κατάλοιπα στην ζωή της πόλης ή να διαχωριστούν από αυτήν. Και εδώ υποκρύπτονται ενδιαφέρουσες ιδεολογικές αντιθέσεις που σχετίζονται με το πόσο «δικά μας» ή «μακρυά μας» είναι η ιστορία και τα μεγάλα αλλά, πάντως, ανθρώπινα έργα..

Στην περίπτωση των Λόφων Φιλοπάππου έχουμε μια παράδοση και μια μεγάλη καλλιτεχνική επέμβαση που υποστηρίζουν την άποψη ότι τα αρχαία κατάλοιπα μπορούν να ενταχθούν στην ζωή της πόλης με ασφάλεια. Η καλλιτεχνική επέμβαση δεν είναι άλλη από αυτήν του Πικιώνη: εδώ ενώνονται αρμονικότατα το ιερό του Μουσαίου με το Διατείχισμα και τα Κιμώνεια μνήματα. Η παράδοση είναι η αποστομωτική πραγματικότητα ότι τα κατάλοιπα συνυπήρξαν ειρηνικότατα και ασφαλέστατα με τους περιπατητές πολλές δεκάδες χρόνια.. Η εμπειρία, λοιπόν, όχι μόνο δεν θέτει θέμα απομόνωσης των χώρων αυτών αλλά αποτελεί παράδειγμα συνύπαρξης. Και δεν έχει ανάγκη να στραφεί αλλού για ενισχύσεις, πχ. την νότια κλιτύ της Ακρόπολης που έχει διαμορφωθεί και αυτή από τον Πικιώνη, την Ρώμη ή την Θεσσαλονίκη (οδός Γούναρη) γιατί είναι βιωμένη πραγματικότητα.

Επιπλέον, η συνολική περίφραξη των Λόφων είναι τουλάχιστον μαξιμαλιστική και καθόλου λειτουργική. Τα κατάλοιπα, όσα είναι ευπαθή, είναι εντοπισμένα και έχουν ήδη περιφραχθεί (μνημείο Φιλοπάππου, Κιμώνεια, Ιερό Πανός, Βήμα Πνυκός). Ο υπόλοιπος χώρος, 700 στρέμματα δηλαδή, είναι Άλσος. Η υγιής χρήση του Άλσους και η καλή φύλαξη υπεραρκούν. Στο λειτουργικό μέρος περιλαμβάνουμε την δυσκολία πρόσβασης σε περίπτωση πυρκαγιάς εφόσον οι θύρες είναι λίγες και κάποιες ώρες κλειστές. Επίσης περιλαμβάνουμε και τους κατοίκους που έχουν ζωτικό δικαίωμα να έχουν και άλλες επιλογές πλην των καφετεριών του Θησείου. Εφόσον αυτές οι επιλογές τους όχι μόνον δεν βλάπτουν αλλά εξασφαλίζουν την υγιή χρήση των Λόφων, θα έπρεπε μάλλον να υποστηριχθούν και όχι να εμποδίζονται.

Ο μαξιμαλισμός στην έκταση της περίφραξης μπορεί να δημιουργήσει υπόνοιες, οι οποίες ενισχύονται από τις αναγγελίες της Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων γύρω στα 1998 και από το ό,τι τελικά πραγματοποιήθηκε.

Η μία υπόνοια αφορά τις αρχαιολογικές ανασκαφές. Μερίδα των αρχαιολόγων θέλει να ανασκάψει τον Φιλόπαππο. Φυσικά, εδώ έχουμε πάλι δυο τουλάχιστον απόψεις: ότι μια πόλη σαν την Αθήνα ας φροντίσει να διαφυλάξει καλά όσα αρχαία κατάλοιπα έχει ήδη εκθέσει στο φως πριν προχωρήσει στην ανεύρεση άλλων και ταυτόχρονα ας διαφυλάξει ως κόρην οφθαλμού το ελάχιστο πράσινό της. Η άλλη λέει ότι ολόκληρο το κέντρο της πόλης πρέπει να ανασκαφεί αλλά αφού οι απαλλοτριώσεις δεν είναι εύκολες ούτε επιθυμητές, τουλάχιστον ας ανασκάψουμε τους αδύναμους, δηλαδή το Άλσος. (Εμείς θα ενισχύαμε με κάθε προσπάθεια ανασκαφής που θα περιελάμβανε απαλλοτριώσεις σε συνοικίες με κακάσχημα κτήρια).

Η δεύτερη υπόνοια, που επαληθεύτηκε δυστυχώς, έχει να κάνει με την εμπορευματοποίηση, με το λεγόμενο «τουριστικό προϊόν». Το κλείσιμο των Λόφων εξασφαλίζει την βιωσιμότητα των εμπορικών χρήσεων. Δείγματα γραφής έδωσαν οι υπηρεσίες του ΥΠ.ΠΟ. με δύο ατοπήματα: την τεράστια τσιμεντένια και μεταλλική κατασκευή στο Μεγάλο Λατομείο που όχι μόνο δεν αποκατέστησε το τοπίο, όπως ευθαρσώς υποστηρίζει η αρμόδια Εφορεία, αλλά συσσώρευσε στους Λόφους φερτά υλικά και πήρε από την γειτονιά έναν οικείο χώρο, διαπίστωση που γίνεται εξάλλου και στην Μελέτη Περιβαλλοντικών Όρων για το επίμαχο έργο. Το δεύτερο ατόπημα, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ανοσιούργημα, είναι η ασφαλτόστρωση του χωματόδρομου που ένωνε τον Βρόγχο Πικιώνη με το Παλιό Αστεροσκοπείο. Ο Πικιώνης έφτιαξε λιθόστρωτα που πατούσαν στο χώμα υλοποιώντας μιαν ιδεολογική επιλογή που πιστεύουμε ότι αξίζει να υπερασπιστεί κανείς και σήμερα.

Συνοψίζοντας, η μαξιμαλιστική αντιμετώπιση της περίφραξης των Λόφων (δηλαδή περιφράσσεται όλη η έκταση και επιβάλλεται απαγόρευση εισόδου βράδυα και αργίες) έρχεται σε αντίθεση με την ελεύθερη χρήση (δηλαδή, περίφραξη των σημειακών ευπαθών αρχαιολογικών καταλοίπων, φύλαξη, 24ωρη πρόσβαση) την οποία προτείνουν οι κάτοικοι. Στην πραγματικότητα, η μαξιμαλιστική αντιμετώπιση καλύπτει σχεδιασμούς σε βάθος χρόνου, οι οποίοι δεν μπορούν να γίνουν ερήμην των κατοίκων, τουλάχιστον σε μια χώρα που βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει κυρώσει την σύμβαση του Άαρχους και ενδιαφέρεται για το περιβάλλον και σε μια πόλη που συνδυάζει παρελθόν με παρόν και ασφυκτιά από έλλειψη ελεύθερων χώρων πρασίνου και αναψυχής.

Για την Συντονιστική Επιτροπή κατοίκων για τον Λόφο Φιλοπάππου

Δρ. Στέλλα Μ.
Χημικός Μηχανικός-Γλωσσολόγος
Κύρια Ερευνήτρια
Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου