«Ο φόβος δεν σ’ αφήνει να είσαι ελεύθερος»

«Ο φόβος δεν βοηθά, ο φόβος δεν σε αφήνει να είσαι ελεύθερος, ο φόβος είναι καταστροφή». Λόγια της Κωνσταντίνας Κούνεβα από το δωμάτιο του Ευαγγελισμού. Η «καθαρίστρια» που η δολοφονική επίθεση με οξύ δεν κατάφερε να φιμώσει τον αγώνα της για τα δικαιώματα των εργαζομένων, τον κόσμο που ζει δίπλα μας με 400 ευρώ μεροκάματο και τον προσπερνάμε με μεγάλη ευκολία… Στο όνομά της οργανώθηκαν διαδηλώσεις, πορείες, συζητήσεις. Ένας «αθέατος», για πολλούς, κόσμος ήρθε στο φως. Τα δικαιώματα των καθαριστριών -και όχι μόνο- απέκτησαν όνομα.

Απόψε το βράδυ η Κ. Κούνεβα μιλά, για πρώτη φορά, στην εκπομπή «Πρωταγωνιστές» και στο Στ. Θεοδωράκη (Mega, 23.00) επισημαίνοντας ότι «αν γύριζε ο χρόνος πίσω, πάλι το ίδιο θα έκανα». Δεν παραλείπει, βέβαια, να επισημάνει ότι η αστυνομία «για να μην έχει βρει τους δράστες, δεν έχει κάνει τη δουλειά της σωστά»… Παραθέτουμε απόσπασμα από τη συνέντευξη της Κωνσταντίνας Κούνεβα στον Σταύρο Θεοδωράκη, τον οποίο και ευχαριστούμε.

-Πότε σκεφτήκατε την Ελλάδα για πρώτη φορά;
Επειδή σπούδαζα ιστορία, ήθελα πολύ να δω την Ελλάδα. Πήρα βίζα, ήρθα, η μαμά μου ήταν ήδη εδώ, αλλά είδα μόνο την Ακρόπολη. Δεν ήξερα ελληνικά, ούτε αγγλικά και δεν κατάφερα να δω τίποτα άλλο. Γύρισα στη Βουλγαρία και είπα ότι θα έρθω άλλη φορά, οργανωμένα, αλλά η ζωή μου σέρβιρε άλλα.

-Τι αληθεύει από όλα αυτά που έχουν ακουστεί; Γιατί ήρθατε τελικά στην Ελλάδα;
Ήρθα το 2001 για να κάνω εγχείρηση στο γιο μου τον Εμμανουέλ. Είχε πρόβλημα στην καρδιά, τώρα είναι καλά.

-Και μετά την επέμβαση αποφασίσατε να μείνετε στην Ελλάδα;
Ναι. Είχα έρθει με πολύ λίγα ρούχα γιατί δεν είχα σκοπό να παραμείνω, αλλά μας είπαν ότι έπρεπε συνεχώς να κάνουμε εξετάσεις. Θα μου κόστιζαν τόσο πολύ τα ταξίδια πήγαινε - έλα και αποφάσισα να μείνουμε εδώ.

-Η πρώτη σας δουλειά στην Ελλάδα;
Δούλεψα στο σούπερ μάρκετ «Μπαζάρ» στην αποθήκη, στο Μοσχάτο, ενάμιση χρόνο. Νύχτα, από τις 10 μέχρι τις 6 το πρωί.

-Νυχτερινή;
Ναι, για να μπορώ το πρωί να είμαι με τον Εμμανουέλ. Το βράδυ τον πρόσεχε η μαμά μου που εργαζόταν το πρωί. Μετά από ενάμιση, δύο χρόνια που μπόρεσα να τον πάω σε παιδικό σταθμό, αποφάσισα να αλλάξω και την εργασία μου.

Σύμβαση τα χαρτιά
της «στατιστικής»…

-Πόσο παίρνατε τότε στο σούπερ μάρκετ;
500 ευρώ

-Και μετά;
Έμεινα άνεργη ένα διάστημα. Είχαμε κάνει και την εγχείρηση στον Εμμανουέλ και δεν ήθελα να πάω αμέσως για δουλειά. Αφού στάθηκε στα πόδια του κάπως, ξεκίνησα στην εταιρεία που εργαζόταν τότε η μαμά μου, στον ΗΣΑΠ, σαν καθαρίστρια.

-Να καθαρίζετε τους σταθμούς. Πόσες ώρες την ημέρα;
Έξι.

-Μια ιστορικός να καθαρίζει το σταθμό του ΗΣΑΠ.
Εθνογράφος είμαι.

-Και πόσα λεφτά;
Α, στην αρχή ήτανε 700 ευρώ. Μετά σιγά-σιγά έπεφταν οι μισθοί μέχρι που είχαν φτάσει γύρω στα 520 ευρώ.

-Πώς έπεφταν οι μισθοί; Συνήθως οι μισθοί ανεβαίνουν.
Ε, σε μας, οι μισθοί έπεφταν. Μας έβαλαν και υπογράψαμε και κάτι χαρτιά...

-Δηλαδή;
Τα παρουσίασαν ως στατιστική. Μας ρώτησαν πόσες γλώσσες ξέρουμε, τι δουλειές έχουμε κάνει, πού ζούμε, κ.τ.λ. Και εμείς τους πιστέψαμε γιατί μέχρι τότε ήτανε πολύ καλή η συμπεριφορά της εταιρείας. Παίρναμε όλα τα επιδόματα που έπρεπε να πάρουμε και τους πιστέψαμε και υπογράψαμε. Αλλά αυτά τα χαρτιά ήταν τελικά σύμβαση εργασίας. Δεν ήταν στατιστική.

-Και άλλαξαν τους όρους εργασίας.
Ναι, και εμφανίστηκε ένα διάλειμμα μισής ώρας, το οποίο ούτε είχε ζητηθεί από τα συνδικάτα. Έπεσε και το ένσημο, από βαρύ έγινε απλό.

-Ποια ήταν η βασική σας προσπάθεια ως γραμματέα στο σωματείο των καθαριστριών;
Η δουλειά μας ήτανε να ενημερώνουμε τους εργαζόμενους για τα δικαιώματά τους. Κάναμε ελέγχους με την Επιθεώρηση Εργασίας σε διάφορα έργα, για να αποδείξουμε ότι όντως παρανομούν. Και προσπαθούσαμε να κάνουμε πρόταση νόμου να γραφτεί ως επάγγελμα ο καθαριστής, γιατί ακόμη δεν υπάρχει επάγγελμα καθαριστής.

-Είσαστε σε κάποιο κόμμα;
Όχι, δεν ασχολούμαι με κόμματα. Κάθε κόμμα είναι ένα πλαίσιο και κάθε άνθρωπος που συμμετέχει στο κόμμα είναι μια τελεία μέσα στο πλαίσιο. Υπάρχει ιεραρχία εκεί μέσα και κατά συνέπεια υπάρχει και ανταγωνισμός. Ποιος θα πάρει την πρώτη θέση. Και αυτός ο ανταγωνισμός βγαίνει και έξω στην κοινωνία και τελικά μεταδίδεται ένα άρρωστο πνεύμα σε όλη την κοινωνία.

-Ποια είναι η ιδεολογία σας όμως;
Δεν έχω. Δε χρειάζεται ιδεολογία στη ζωή, χρειάζεται σοφία. Οι άνθρωποι, χιλιάδες χρόνια πριν από εμάς, έχουν ανακαλύψει τη σοφία.

-Αυτό που ακούστηκε ότι σας είχαν προτείνει να γίνεται ευρωβουλευτής;
Σε μένα δεν έχουν έρθει να μου κάνουν πρόταση.

-Θα δεχόσασταν;
Όχι.

-Κάποιος που ξέρει τη δράση σας θα έλεγε ότι είστε μία αριστερή συνδικαλίστρια.
Μπορεί να φαίνομαι σαν αριστερή, ως νοοτροπία, αλλά δεν έχω ασχοληθεί ποτέ με κόμματα. Έχω παρουσιαστεί σε εκδηλώσεις αριστερών κομμάτων - ούτε ξέρω ποιος με καλεί να σας πω την αλήθεια- αλλά για να πω τα προβλήματα του κλάδου μας, τα προβλήματα των γυναικών, τα προβλήματα των μεταναστών.

«Η αστυνομία δεν έχει
κάνει τη δουλειά της»

-Η αστυνομία πιστεύετε ότι έχει κάνει τη δουλειά της;
Για να μην τους έχει βρει δεν έχει κάνει τη δουλειά της σωστά.

-Άργησε μάλλον να ασχοληθεί σοβαρά με την υπόθεση.
Από όσο κατάλαβα μετά, ναι.

-Ποιοι σας συμπαραστάθηκαν όλους αυτούς τους μήνες;
Καταρχάς σε αυτό το δωμάτιο έχουν έρθει αμέτρητοι άνθρωποι που δεν ήξερα ποτέ στη ζωή μου. Γνώρισα έναν καταπληκτικό κόσμο. Ας πούμε, καθημερινά δίπλα μου σαν τη μαμά μου είναι η οικογένεια Μάτσα. Οι γιατροί Κατερίνα Μάτσα και Σάββας Μάτσας.

-Γνωριζόσασταν από πριν με την ψυχίατρο κυρία Μάτσα, την επιστημονική υπεύθυνη του «18 Άνω»;
Δεν την ήξερα, η κυρία Μάτσα έμαθε στα γενέθλιά της, 1η Γενάρη ότι έγινε αυτό το πράγμα κι ήρθε και βρήκε τη μαμά μου και στάθηκε δίπλα της. Με αυτόν τον τρόπο έχουν έρθει και από τον Ταύρο κοινωνικοί λειτουργοί. Βοηθάνε πάρα πολύ και το παιδί μου. Βοηθάνε οι συναδέλφισσες από το σωματείο, φιλενάδες, φίλοι που είχα.

«Απειλούσαν
να με σκοτώσουν»

-Πριν από την επίθεση υπήρχαν απειλές;
Ναι. Υπήρχαν απειλές στο κινητό.

-Συγκεκριμένα;
Αν δεν σταματήσεις να τα κανείς αυτά θα σε σκοτώσουμε.

-Πόσο καιρό πριν την επίθεση σας απειλούσαν;
Έχουν ξεκινήσει από το 2006.

-Λέγοντας τι;
Να μην τα κανείς αυτά επειδή θα σε σκοτώσουμε.

-Και δεν φοβηθήκατε;
Τους έκλεισα το τηλέφωνο. Και την άλλη φορά, χωρίς να περιμένω να μου πουν κάτι, τους είπα «αν έχετε κάτι καλό να μου πείτε σας ακούω, αν θα μου πείτε το ίδιο, σας κλείνω». Και τους το έκλεισα.

-Στη δουλειά υπήρχαν άνθρωποι που σας έλεγαν «πρόσεξε Κωνσταντίνα, θα βρεις τον μπελά σου»;
Τώρα θα μπλέξω ανθρώπους άμα το δηλώσω αυτό το πράγμα, αλλά έρχονταν και μου έλεγαν «τι θα πετύχεις με αυτά που κάνεις;». Ότι εγώ κάνω λάθος και αυτοί είναι σωστοί. Εγώ δεν νομίζω ότι έκανα λάθος, να βοηθάς τον κόσμο δεν είναι λάθος, αυτό είναι το καλό.

«Όλες οι εταιρείες
το ίδιο κάνουν»

-Δηλαδή αν γυρνούσατε το χρόνο πίσω, τα ίδια πράγματα θα κάνατε;
Δεν το έχω σκεφτεί ποτέ, αλλά δεν πιστεύω ότι θα έκανα κάτι άλλο. Αφού με έχουν προειδοποιήσει ότι θα με σκοτώσουν και πάλι το ίδιο έκανα.

-Έχετε την αίσθηση ότι το ελληνικό κράτος δεν σας προστάτευσε; Ότι κάποιοι πίστεψαν ότι μπορούν να σας χτυπήσουν και να μείνουν ατιμώρητοι;

Τότε; Δεν υπήρχε λόγος να με προστατεύει το κράτος, απλά δεν έκανε τις σωστές κινήσεις με τις παρανομίες των συνεργείων καθαρισμού. Γιατί δεν είναι μία-δύο-τρεις εταιρείες, όλες οι εταιρείες έχουν αυτήν τη συμπεριφορά και το κράτος, το ΙΚΑ, η Επιθεώρηση Εργασίας δεν έκαναν τίποτα, για να έχουμε οι εργαζόμενοι το νόμιμο μισθό, τα νόμιμα ένσημα.

-Εδώ, στον Ευαγγελισμό σας περιποιήθηκαν;
Πολύ καλά. Πολύ καλοί γιατροί και πολύ καλοί άνθρωποι. Πάρα πολύ καλοί. Τους αγαπάω πολύ. Έχω πια μια ιδιαίτερη σχέση μαζί τους.

-Ξέρετε ότι βγήκαν πολλοί στους δρόμους για σας. Όχι πάρα πολλοί, αλλά πολλοί.
Ναι, το έμαθα. Στην αρχή δεν μπορούσα να το συνειδητοποιήσω. Μου φαινόταν περίεργο. Δεν υποστήριξαν όμως μόνο εμένα, προσπαθούσαν να βοηθήσουν τον εαυτό τους, ήταν ένας τρόπος αντίδρασης.

-Έγιναν διαδηλώσεις, έγραψαν συνθήματα.
Με αυτό, που γράφουν συνθήματα στους τοίχους, δεν συμφωνώ. Καλό είναι να έχεις άποψη, αλλά να μην χαλάς κάτι που δεν μπορείς να το φτιάξεις ξανά ο ίδιος. Πρέπει να προσέχουμε το περιβάλλον γύρω μας. Και τα μαγαζιά, τον κόσμο.

-Δεν πιστεύετε δηλαδή στη βία; Ούτε σαν απάντηση στη βία του κράτους;
Ε βέβαια, η βία δεν χρειάζεται. Υπάρχει ένας τρόπος πολύ καλός. Ο λόγος.

-Μπορείς να αλλάξεις τον κόσμο μόνο με το λόγο;
Δεν είναι καθόλου δύσκολο. Βία σημαίνει φόβος. Βία χρησιμοποιεί αυτός που φοβάται. Για ποιο λόγο να χρησιμοποιήσει βία ο εργαζόμενος; Τι έχει να κερδίσει;