Το ΠΚΦ επέστρεψε φέτος στη Βραζιλία. Όχι στο Πόρτο Αλέγκρε όπως συνήθως, αλλά στην πόλη Μπελέμ της Αμαζονίας. Το Μπελέμ είναι μια από τις πιο φτωχές και επικίνδυνες πόλεις της χώρας, αλλά οι κάτοικοι είναι το ίδιο ζεστοί και φιλόξενοι όσο και στην υπόλοιπη Βραζιλία. Με το που κατεβήκαμε απο το αεροπλάνο, μας υποδέχτηκε ένα ιθαγενικό συγκρότημα με ζωντανή μουσική και χορό.

Το ζεστό και υγρό κλίμα βάρυνε αφότου βγήκαμε από το αεροδρόμιο. Μπάτσοι του δήμου, της επαρχίας, της ομοσπονδιακής κυβερνησης αλλά και του στρατού, περιπολούσαν τις περισσότερες γειτονιές της πόλης με το χέρι κολλημένο στη λαβή του όπλου που είχαν στη ζώνη τους. Όταν φτάσαμε στο UFPA, το πανεπιστήμιο όπου τις επόμενες μέρες θα γινόταν οι περισσότερες εκδηλώσεις, μας υποδέχτηκαν ένοπλοι φύλακες ιδιωτικής εταιρίας που ζητούσαν διαπιστευτικά. Ακριβώς έξω από την πανεπιστημιούπολη βρίσκεται μια φαβέλα όπου δεν κυκλοφορείς, ειδικά το βράδυ, ειδικά αν κουβαλάς τσάντα, ειδικά αν δεν είσαι ντόπιος. Οι απώλειες ήταν καθημερινό φαινόμενο, ευτυχώς περιορίστηκαν σε πορτοφόλια, λάπτοπς και βιντεοκάμερες ακτιβιστών.

Ανάμεσα στις πρώτες μας κινήσεις ήταν να κοιτάξουμε το πρόγραμμα των ημερών. Χιλιάδες παράλληλα σεμινάρια, εργαστήρια και πολιτιστικές εκδηλώσεις και ως συνήθως πολύ λίγος χρόνος. Η πίσω σελίδα του προγράμματος είχε μια άσχημη έκπληξη: τους χορηγούς. Εκτός από κρατικά ιδρύματα και την τοπική κυβέρνηση που πρόσκειται στο PT, το κόμμα του Λούλα, υπήρχαν τα λογότυπα της κρατικής εταιρία πετρελαιοειδών(!) Petrobras, αλλά και της τράπεζας(!!) Caixa. Η παρουσία τους έδειχνε ότι προσπαθούσαν να οικοδομήσουν το κοινωνικό και οικολογικό τους προσωπείο χρηματοδοτώντας τόσο το ίδιο το φόρουμ όσο και επιμέρους projects. Κανείς δεν ενθουσιάστηκε με αυτές τις επιλογές της οργανωτικής επιτροπής και έγιναν αρκετές σχετικές παρεμβάσεις, αλλά οι περισσότεροι ακτιβιστές προτίμησαν να συγκεντρωθούν στα εγχειρήματα τους και να αφήσουν τους Βραζιλιάνους οργανωτές, την Petrobras, αλλά και τους αρχηγούς κρατών (Λούλα, Τσάβες, Μοράλες) να κάνουν τα δικά τους.

Η πορεία της πρώτης μέρας είχε πάρα πολύ κόσμο. Οι περισσότερες εκτιμήσεις αναφέρουν πάνω από 100.000 ανθρώπους παρά τη καταρρακτώδη βροχή. Τις επόμενες μέρες έγιναν πολλές μικρότερες θεματικές πορείες για τον Αμαζόνιο, το περιβάλλον γενικότερα, τα δικαιώματα των γυναικών, κ.α.

Τα οργανωτικά και πολιτικά προβλήματα δεν ήταν λίγα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν πλησίασαν αυτά του προηγούμενου ΠΚΦ στο Ναϊρόμπι της Κένυας. Πέρα από την ελλιπή πληροφόρηση για το τι γίνεται κάθε στιγμή, το βασικότερο πρόβλημα ήταν η έλλειψη διερμηνείας. Η συμμετοχή στις περισσότερες δραστηριότητες προαπαιτούσε γνώση πορτογαλλικών, ή έστω ισπανικών. Το αυτόνομο δίκτυο μεταφραστών Babels δεν προσκλήθηκε σε αυτό το φόρουμ, ίσως επειδή παραείναι αυτόνομο και επιμένει να καταγγέλει τα κακώς κείμενα. Διερμηνεία υπήρχε σε ελάχιστες εκδηλώσεις και την παρείχε εταιρεία που, σύμφωνα με τις κακές γλώσσες, ανήκει σε μέλος της οργανωτικής επιτροπής.

Κάποια αποσπασματικά (και όχι αντιπροσωπευτικά) highlights που μου έμειναν:

• Το Belem expanded project κατάφερε να οργανώσει επιτυχώς περίπου 30 τηλε-workshops με βίντεο και ήχο και έδωσε την δυνατότητα σε συμμετέχοντες του ΠΚΦ να συζητήσουν σε πραγματικό χρόνο με ανθρώπους και ομάδες σε απομακρυσμένα σημεία του πλανήτη (Σενεγάλη, Γουατεμάλα, Μεξικό, Νέα Υόρκη, κ.α.). Χάρη στην οπτική επαφή το αποτέλεσμα ήταν συχνά συγκινητικό
• Η συνέλευση αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη όρισε την 30 Μαρτίου ως παγκόσμια μέρα δράσης
• Οι επίσημες εγγραφές σύμφωνα με την οργανωτική επιτροπή ξεπέρασαν τις 150.000. Ήταν όμως 150.000 άνθρωποι που είχαν να πληρώσουν τα 30 ρεάλ (~10 ευρώ) που κόστιζε η εγγραφή. Ο τοπικός πληθυσμός και ιδιαίτερα της γειτονιάς/φαβέλας όπου βρίσκόμασταν ήταν de facto αποκλεισμένος. Σε κάποια φάση πρέπει να έγινε και ένα μικρό ντου απ' ότι μου είπαν. Παρ' όλα αυτά η παρουσία ιθαγενών του Αμαζονίου ήταν σημαντική.
• Υπήρχε μεγάλο ενδιαφέρον και αλληλεγγύη προς την ελληνική εξέγερση του Δεκέμβρη, απ'όλο τον κόσμο και ειδικά από τους Βραζιλιάνους που έχουν τις αστυνομικές δολοφονίες παιδιών ως καθημερινό φαινόμενο. Δυστυχώς απ' όσο ξέρω δεν έγινε κάποια οργανωμένη ενημέρωση - συζήτηση στα πλαίσια του φόρουμ.
• Παράλληλα με το φόρουμ, στο νησί Outeiro που βρίσκεται αρκετά κοντά στο Μπελέμ, το δίκτυο αλληλεγγύης με την Τσιάπας "Flor da Palabra" ξεκίνησε την δημιουργία ενός καρακόλ (αυτόνομης κοινότητας) στα ζαπατίστικα πρότυπα. Δυστυχώς δεν κατάφερα να πάω από εκεί, αλλά συνάντησα συντρόφους του Indymedia Βραζιλίας που συμμετέχουν στο εγχείρημα. Άρχισε ως κατάληψη από 30-40 άτομα, αλλά τώρα μαζεύουν χρήματα για να αγοράσουν τη γη προκειμένου να εξασφαλίσουν τη μονιμότητα του εγχειρήματος.

To forum or not to forum?

Ένα παγκόσμιο φόρουμ που επιχορηγείται από κυβερνήσεις, τράπεζες και εταιρίες πετρελαίου, όπου κυρίαρχο ρόλο έχουν συχνά χριστιανικές οργανώσεις, συντηρητικές ΜΚΟ και (εμμέσως πλην σαφώς) κόμματα που δεν ζητάνε τίποτα παραπάνω από έναν λίγο καλύτερο καπιταλισμό, ένα φόρουμ που συντονίζεται από μια επιτροπή με τα ίδια πρόσωπα από το 2001, σίγουρα δεν είναι η βάση για τον άλλο κόσμο που θέλουμε. Παρ'όλα αυτά παραμένει ένας αληθινά ανοιχτός χώρος πολιτικής και κοινωνικής δικτύωσης που καλύπτει σημαντικές ανάγκες για τον κόσμο των κινημάτων και που τουλάχιστον συνεχίζει να εξελίσσεται. Μακάρι να υπήρχε κάτι καλύτερο για να πάρει τη θέση του, όμως δυστυχώς δεν φαίνεται τίποτα τέτοιο στον ορίζοντα. Παρόμοιες δικτυώσεις όπως το PGA βρίσκονται σε ακόμα μεγαλύτερη κρίση.

Συμπέρασμα; Ας βγάλει ο καθένας και η καθεμία το δικό του. Κατά τη δική μου εκτίμηση έχει ακόμα νόημα να συμμετέχουμε, να παίρνουμε ότι έχει να δώσει και να συνεισφέρουμε προσπαθώντας να το στρέψουμε προς πιο οριζόντιες και ριζοσπαστικές κατευθύνσεις. Ας έχουμε όμως επίγνωση των ορίων του και πέρα απ' το να καταγγέλουμε όσα μας απογοητεύουν ας συνεχίσουμε να ψάχνουμε και να δημιουργούμε αυτά που μας εμπνέουν.

 

βίντεο από το ΠΚΦ στο wsftv.net