Εγκαταλείπουν τους ναυτικούς στη θάλασσα, για να μην τους πληρώσουν

*200 καράβια στον κόσμο
*7 καράβια στα ελληνικά ύδατα

Ρεπορτάζ: Ιωάννα Δρόσου
Φωτογραφίες: Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών

Σύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία Μεταφορών (ITF), πολλές πλοιοκτήτριες εταιρείες είτε λόγω χρεοκοπίας, είτε λόγω νομικών διενέξεων είτε λόγω απροθυμίας να εκπληρώσουν τις συμβάσεις, εγκαταλείπουν τα πλοία και αφήνουν το πλήρωμα απλήρωτο στο έλεος. Στις περισσότερες περιπτώσεις, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του ελληνικού τμήματος της IFT, Σταμάτη Κουράκο, οι ναυτικοί δεν έχουν την απαραίτητη βίζα ώστε να αποβιβαστούν και να επαναπατριστούν, ενώ σε άλλες περιπτώσεις επιλέγουν να παραμείνουν στο πλοίο προκειμένου να αποδείξουν ότι εργάζονται εκεί και να απαιτήσουν τα δεδουλευμένα τους. Η πλειοψηφία των εταιρειών που καταγγέλλονται στην ITF, δεν αποπληρώνουν τελικά  το πλήρωμά τους, αφού πρόκειται για εταιρείες που εδρεύουν στον Παναμά ή στα νησιά Κάιμαν, χωρίς τα απαραίτητα εχέγγυα για να εξασφαλίζεται η ικανοποίηση των συμβάσεων. Περισσότερα από 200 εγκαταλελειμμένα καράβια βρίσκονται, αυτή τη στιγμή, αγκυροβολημένα στη μέση της θάλασσας, από τα οποία τα 7 είναι σε ελληνικά ύδατα: τα Aeta Sierra, Santa Maria 1, Lady Olga, Green Flower στον Πειραιά και την Ελευσίνα, το Lady Miriam στο Λαύριο και το Sea Duende στο Βόλο.
Την Παρασκευή εκδικάστηκε η μηνυτήρια αναφορά του πληρώματος του Aeta Sierra, όπου  ο Ευάγγελος Σαραβάνος, κρίθηκε ένοχος ότι έχει θέσει σε κίνδυνο τη ζωή του πληρώματος και καταδικάστηκε εφέσιμα σε 3 χρόνια και 2 μήνες. Αυτή η καταδίκη αποτελεί μία ηθική -περισσότερο- δικαίωση του πληρώματος, αφού ούτε τα δεδουλευμένα θα αποδοθούν στους ναυτικούς, ούτε έχει ακόμα λυθεί το ζήτημα του επαναπατρισμού τους και της άδειας απόπλου.
Σύμφωνα με τους δικηγόρους του πληρώματος, Θανάση Αλυκάτορα και Γιάννη Παυλάκη, «ο κ. Σαραβάνος, έχει καταδικάσει τους 17 ναυτικούς, σε κάτεργα του 15ου αιώνα εγκαταλείποντάς τους στα ανοιχτά της θάλασσας, χωρίς πετρέλαιο, θέρμανση, νερό, τρόφιμα και φως, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει άμεσα η ζωή τους είτε από υποσιτισμό είτε από κάποιο διερχόμενο πλοίο που δεν έχει ορατότητα στο «νεκρό πλοίο». Πρόκειται για συνήθη επιχειρηματική τακτική, να εγκαταλείπονται απλήρωτοι οι ναυτικοί και να παραβιάζονται τα στοιχειώδη δικαιώματά τους. Το ίδιο έχει κάνει και σε άλλα πλοία του, που ανήκουν στις εταιρείες του (ΑΡΓΚΟΣΙ ΣΙΠΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΙΝΚ και ΘΕΣΑΡΚΟ ΣΙΠΠΙΝΓΚ Σ.Α.). Συγκεκριμένα το Aqua Sierra, εγκαταλείφθηκε το 2003 στη Μονροβια στο Λιβέρι, όπου απεβίωσε ένας εκ του πληρώματος από μαλάρια. Το Trinity Sierra, εγκαταλείφθηκε στο κανάλι του Παναμά αφού το λιμενικό διαπίστωσε 42 παραβιάσεις και απαγόρευσε την είσοδό του στο λιμάνι για μήνες. Ίδιες παραβιάσεις ή άλλα νομικά κωλύματα παρατηρήθηκαν και στο Thermopylae Sierra και Taxiarchis Sierra, τα οποία επίσης εγκαταλείφθηκαν για μήνες. Όπως καταλαβαίνετε, οι εγκληματίες «λευκού περιλαιμίου» (όπως ονομάζονται τα οικονομικά -κυρίως- εγκλήματα της «υψηλής κοινωνίας»), συνηθίζουν να εγκαταλείπουν στο έλεος το πλήρωμά τους, όταν το καράβι τους δεν είναι πλέον κερδοφόρο».
Ο δικηγόρος του κ. Σαραβάνου, Ι. Πορτοκάλης, ανέπτυξε την επιχειρηματική τακτική του πελάτη του μ’ ένα βασικό ερώτημα «Είναι έγκλημα η καθυστέρηση καταβολής μισθών; Το αγκυροβόλιο στον Πειραιά είναι ασφαλές και αναρωτιόμαστε γιατί ασκούν μήνυση ότι τέθηκαν σε κίνδυνο, εφόσον η μόνη τους διεκδίκηση είναι η καταβολή των δεδουλευμένων τους». Επιπλέον άφησε αιχμές ότι οι Φιλιππινέζοι ναυτικοί «εξαφάνισαν» τα καύσιμα και ανθρώπινο χέρι έκλεισε τη γεννήτρια του πλοίου για να πιέσουν το δικαστήριο να δεχτεί ότι βρίσκονται σε κίνδυνο».
Το εντυπωσιακό ήταν ότι, στο δικαστήριο παραβρέθηκε και ένας έλληνας ναυτικός 67 χρονών σήμερα, που είχε έρθει με τις γάζες λόγω εγχείρησης για καρκίνο στο λαιμό, στάθηκε στο πλευρό των Φιλιππινέζων φωνάζοντας ότι πριν 2 χρόνια εγκατέλειψε το πλοίο που εργαζόταν, στις Ινδίες επί 10 μήνες, και άφησε 20 άτομα χωρίς νερό και φαγητό. «Ακόμα δεν με έχει πληρώσει και ούτε πρόκειται. Μόνο να βγάζει λεφτά τον νοιάζει. Πληρώνει μόνο τον δικηγόρο του για να τον ξελασπώνει. Κανέναν άλλο».
Το σημαντικότερο, ωστόσο, όλων είναι -όπως τονίζει και το Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών- το γεγονός ότι 12 από τους 17 ναυτικούς, αντιτάχθηκαν στον κ. Σαραβάνο και κινήθηκαν νομικά εναντίον του, προκειμένου να προστατεύσουν τη ζωή τους αλλά και να διεκδικήσουν τα δεδουλευμένα τους. Το Δίκτυο καθώς και η Φιλιππινέζικη Κοινότητα «Κασάπι» έχει σταθεί στο πλευρό του πληρώματος, πηγαίνοντάς τους τρόφιμα και δίνοντας δημοσιότητα στην 7μηνη ομηρία τους πραγματοποιώντας καμπάνια συγκέντρωσης υπογραφών συμπαράστασης από διεθνείς και ελληνικές οργανώσεις καθώς και από εκατοντάδες πολίτες. Ίσως γι’ αυτό συνελήφθη ο κ. Σαραβάνος και οδηγήθηκε στο αυτόφωρο. Ίσως γι’ αυτό οι ναυτικοί δεν έχουν υποχωρήσει ακόμα και έβγαλαν «στο σφυρί» το καράβι, στις 17 Φεβρουαρίου. Ίσως, γι’ αυτό αυτοί οι ναυτικοί θα κερδίσουν τα δεδουλευμένα τους και δεν θα είναι 17 ακόμα θύματα, του κ. Σαραβάνου.

Αναγκαίες
οι νομοθετικές ρυθμίσεις

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Θ. Δρίτσας, κατέθεσε σχετικές ερωτήσεις απευθυνόμενος στην υπουργό Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, Λ. Κατσέλη, προκειμένου να ληφθούν μέτρα αποτελεσματικής βοήθειας στους 17 ναυτικούς αλλά και για να δοθεί ένα τέλος στην ομηρία των ναυτικών από τις πλοιοκτήτριες εταιρείες. Ο Θ. Δρίτσας, μάλιστα, κατέθεσε τα Χριστούγεννα, επείγουσα έκκληση στην κ. Κατσέλη, προκειμένου να μεσολαβήσει να επαναπατριστούν οι Φιλιππινέζοι ναυτικοί και να αποπληρωθούν. Ωστόσο φαίνεται ότι η υπουργός Ναυτιλίας δεν θεωρεί ότι είναι υπεύθυνη και δεν ανταποκρίθηκε, μέχρι στιγμής, στην έκκληση. Οι Θ. Δρίτσας, Η. Διώτη και Π. Λαφαζάνης σ’ ερώτηση που κατέθεσαν ζητούν να παρθούν νομοθετικές και διοικητικές ρυθμίσεις, αλλά και να συναφθούν διακρατικές συμφωνίες, προκειμένου τέτοια φαινόμενα να μην συνεπάγονται δυσμενείς επιπτώσεις για τους ναυτικούς.

Ναυαγοί στο νεκρό καράβι 

Στο Aeta Sierra, έχουν φυλακιστεί 17 ναυτικοί, οι οποίοι ζουν κάτω από άθλιες συνθήκες θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή τους αλλά και την ασφάλεια των διερχόμενων πλοίων και του πληρώματός τους. «Από τις 4 Αυγούστου βρισκόμαστε στη ράδα ανοιχτά του Πειραιά. Στις 18 Ιανουαρίου το καράβι έσβησε. Τα ψυγεία δεν λειτουργούν και τα τρόφιμα έχουν χαλάσει. Δεν υπάρχει φως και πιανόμαστε από τις κουπαστές ψάχνοντας τις σκάλες να κινηθούμε στο καράβι. Το νερό έχει πιάσει σκουριά και το βράζουμε για να το πιούμε. Καίμε τα σκουπίδια μας και ότι ξύλο βρούμε για να ζεσταθούμε και να μαγειρέψουμε», μας είπε ο ανθυποπλοίαρχος Καρντένας Τζόσεφ. «Δεν έχουμε καμία επικοινωνία με τις οικογένειές μας. Πέθανε η μητέρα μου και δεν μπόρεσα να γυρίσω πίσω να είμαι στην κηδεία της», συμπλήρωσε ο τρίτος μηχανικός, Χέσους Αντίκ.
«Θέλω να γυρίσω πίσω να ξεκουραστώ και να ξαναγυρίσω στη θάλασσα. Είμαι ναυτικός. Σιχάθηκα τη θάλασσα αλλά πρέπει να δουλέψω. Έχω να συντηρήσω τη μάνα μου, τον πατέρα μου, την αδερφή μου και τον ανιψιό μου. Είμαι 40 χρονών και δεν ξέρω κάτι άλλο να κάνω. Για να γυρίσω, όμως, πρέπει να πληρωθώ», μας είπε ο λιπαντής Ραμάρα Ουιλφρέντο.
Στις Φιλιππίνες, δεν υπάρχει δημόσια παιδεία, ούτε δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. «Οι οικογένειές μας βρίσκονται υπό διωγμό. Έχουν δανειστεί από τους τοκογλύφους με 50% επιτόκιο για να αγοράσουν φαΐ και να πληρώσουν το σχολείο. Διώχνουν τα παιδιά μας από τα σχολεία γιατί δεν έχουμε να πληρώσουμε τα δίδακτρα. Πρέπει να πληρωθούμε, αλλιώς δεν θα αντέξουμε», τονίζει ο 24χρονος Τζιονγκ Ερολίν, ο οποίος έχει να συντηρήσει τα αδέρφια του και να τα στείλει σχολείο.

Στο πλευρό του αφεντικού μου

Από τους 17 ναυτικούς, ένας ήρθε να καταθέσει ως μάρτυρας υπεράσπισης του κ. Σαραβάνου. Πρόκειται για τον υποπλοίαρχο από το Μαυροβούνιο, ο οποίος όπως δήλωσε «Είμαι στο πλευρό του καπετάν Σαραβάνου. Γι’ αυτό δεν συμμετέχω στα ασφαλιστικά μετρα». Μέχρι και η εισαγγελέας χαρακτήρισε ύποπτη την κατάθεση του, αφού έχει έννομο συμφέρον από τον κ. Σαραβάνο. Ωστόσο, αυτή η σκηνοθετημένη κατάθεση ναυάγησε και παρότι ο υποπλοίαρχος ίσως χρηματίστηκε γιατί είχε ανάγκη τα λεφτά, δεν μπόρεσε να υπερασπιστεί το αφεντικό του επαρκώς και στο τέλος ακόμα και η δική του κατάθεση έγινε καταπέλτης.

www.epohi.gr