H EΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗ ΠΝΥΚΑ ΕΙΝΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΝΥΚΤΑ ΟΠΩΣ ΣΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟΝ ΛΟΦΟ ΦΙΛΟΠΑΠΠΟΥ.

Ό λόφοs τηs Πνύκαs έχει κηρυχθεί αρχαιολογικόs χώροs εδω και 50 χρόνια (ΦΕΚ 268/12.12.56). Η πρόσβαση σε αυτόν ήταν πάντοτε ελεύθερη και ποτέ δεν έγιναν υλικέs φθορέs στο λαυξευμένο στο βράχο αρχαίο βήμα ή αλλού. Ποιόs o λόγοs που σήμερα αρχαιολόγοι τηs Α' ΕΠΚΑ (πρωτη εφορεία  προκλασσικών και κλασσικών αρχαιοτήτων) αποφάσισαν με δική τουs πρωτοβουλία, οπωs φένεται, να επιβάλουν περιορισμούs στην προσβαση;

Οι κάτοικοι τηs περιοχηs καταφέραμε να μείνει ανοιχτόs και ελεύθεροs ολόκληροs ο λοφοs Φιλοπάππου. Αντιδράσαμε δυναμικά στιs προσπάθειεs  του Υπουργείου Πολιτισμού την περίοδο 2002-2004 να τον κλείσει και να επιβάλει εισητήριο, όπωs φένεται από τουs νόμουs και τιs δηλώσειs των εκπροσώπων του Υπουργείου:

* Εκπρόσωποs Ενοποίησηs Αρχαιολογικών Χώρων Αθήναs (ΕΑΧΑ ΑΕ) στο 10ο Πανελλήνιο Αρχιτεκτονικό συνέδριο , 1999  <<... η μελέτη προβλέπει εκτεταμένη περίφραξη του συνόλου του χώρου με νέα φυλάκια, με περίπτερα εισόδου και έκδοσησ εισητηρίων...>>

* ΦΕΚ 88/23.01.04 Υπ.Απόφ.Αριθμ.ΥΠΠΟ/ΔΟΕΠΥ/ΤΟΠΥΝΣ/25/4746 περί προσβάσεωs και χρήσεωs μνημείων, αρχαιολογικών χώρων και ιαστορικών τόπων, Αρθρο 1, Παρ 3:<<για την είσοδο στο σύνολο ή κατηγορία οργανωμένων αρχαιολογικών χώρων, ιαστορικών τόπων ή ακίνητων μνημείων ή μεμονωμένα σε σημαντικούs χώρουs ή μνημεία καταβάλεται από τουσ επισκέπτεs το προβλεπόμενο κατά νόμον εισητήριο...>>.

Αυτά τα στοιχεία παραθέσαμε στον τύπο (καθημερινή, 21.03.04). Το υπουργείο πολιτισμού με δελτίο τύπου (07.04.04) διέψευσε ότι είχε ποτέ την πρόθεση να επιβάλει εισητήριο στου Φιλοπάππου, δηλαδή στην ουσία διέψευσε τον εαυτό του. Στο ίδιο δελτίο ανακοινώθηκε ότι θα υπαρξει <<ειδικό πλαίσιο λειτουργίαs στον λόφο Φιλοπάππου, που θα καθοριστεί από την Α' ΕΠΚΑ>> Ενάμισυ χρόνο μετά ρωτήσαμε το ΥΠ.ΠΟ  εάν υπάρχει  αυτό το ειδικό πλαίσιο και ποιό  είναι. Δεν απάντησαν ποτέ, όπωs οφείλουν από το νόμο, δεν απάντησαν ούτε στον συνήγορο του πολίτη που ανέλαβε την υπόθεση. Επίκειται η εκδίκαση τηs σχετικηs προσφυγήs μαs στο Συμβούλιο τηs Επικρατείαs. Από ποιά διοικητική πράξη, λοιπόν, προκύπτει το κλείσιμο τηs Πνύκαs ; Από καμιά.  Ακόμη και το συρματόπλεγμα που την περικλείει είναι απομεινάρι τηs εποχήs που λειτουργούσε το <<'Ηχοs και Φώs>> και δεν απεικονίζει κάποια θεσμοθετημένη διάκριση τηs Πνύκαs από τον υπόλοιπο αρχαιολογικό χώρο Φιλοπάππου.

Όσον αφορά την προστασία τηs Πνύκαs , την οποία επικαλείται η Α' ΕΠΚΑ, σίγουρα ο χώροs δεν διατρέχει τον παραμικρό κίνδυνο από τουs περιπατητέs . Δυστυχωs οι επιφορτισμενεs με την προστασία των αρχαιοτήτων τηs Πνύκαs κυρίεs  Χωρέμη ,  Λαζαρίδη και Βoγιατζόγλου (Α' ΕΠΚΑ) δεν έπραξαν το καθήκον τουs όταν η ιδιώτηs ενοικιάστρια του Αναπαυτηρίου του Πικιώνη (καφετέρια Λουμπαρδιάρη) περίεφραξε αυθαίρετα και καταπάτησε τμήμα του αρχαιολογικού χώρου τηs Πνύκαs και επί σειρά ετών διοργάνωσε εκεί κερδοφόρεs συνεστιάσειs με φαγητό και μουσική. Ούτε μπήκαν στον κόπο να εφαρμόσουν την απόφαση του ΚΑΣ (Κεντρικό Αρχ/κό Συμβούλιο), Συνεδρίαση 50/2000 για καθαίρεση  των αυθαίρετων περιφράξεων και την Υπ.Απόφ. ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Α1/Φ03/8398/537/15.02.01 για το ίδιο θέμα.

Αυτό που δεν έκαναν οι καθ' υλην υπεύθυνεs για την προστασία τηs Πνύκαs από τα οικονομικά συμφέροντα που λυμαίνονταν το χώρο  (κ.Κανέλλου και Μεγάλη Βρετανία), το κάναμε εμείs σαν πολίτεs.  Προβήκαμε σε καταγγελίεs σε όλεs τιs εμπλεκόμενεs δημόσιεs υπηρεσίεs ( Υπ. Πολιτισμού, Πολεοδομία, Δ/νση Δασών  Αθηνών, ΕΟΤ/ Εταιρεία Τουριστικήσ Ανάπτηξηs). Επίσηs, απευθύναμε επιστολή στον Υπουργό Πολιτισμού (αρ.πρωτ.184/03.06.05) ζητώνταs του να επιληφθεί των συνθηκών επανενοικίασηs του Αναπαυτηρίου (καφετέρια Λουμπαρδιάρη) , το οποίο έχει κυρηχθεί μνημείο σύγχρονηs αρχιτεκτονικήs.  Αναδείξαμε το πρόβλημα διοργανώνονταs Λαικέs συνελεύσειs με αυτό το θέμα. Τελικά, επειδή οι εμπλεκόμενεs δημόσιεs υπηρεσίεs αδράνησαν πλήρωs και έμπρακτα συγκάλυψαν τιs παράνομεs  κερδοσκοπικέs δραστηριότητεs που ευτέλιζαν το χώρο τηs  Πνύκαs , καταθέσαμε μήνυση κατά τηs κ. Κανέλλου ( 16.05.05) και κατά παντόs υπευθύνου, κατανομάζωντασ ωs τέτοιουs τουsv διευθυντέs των καθ' ύλην αρμόδιων υπηρεσιών.

Βλέπουμε, λοιπόν, σήμερα αυτούs που δεν έπραξαν τον καθήκον τουs απέναντι στη μόνη υπαρκτή απειλή για τον χώρο τηs Πνύκαs να την κλείνουν για να την προστατεύσουν από.... τουs περιπατητέs.  Και μάλιστα, την κλείνουν με κάποια άτυπη εντολή στουs φύλακεs και όχι με διοικητική πράξη, την οποία μπορούμε να προσβάλουμε, αν θέλουμε, στα διοικητικά δικαστήρια. Η ζημιά που έχουν κάνει στην υγιή χρήση τηs Πνύκαs είναι ήδη μεγάλη γιατί με κάθε τρόπο από αυτόν το χώρο και ετσι εγγράφεται στη συλλογική συνείδηση ωs χώροs κλειστόs.

Ο λόφοs Φιλοπάππου αποτελειται απο 3 μικρότερουs: Νυμφών, Πνύκαs και Μουσών.  Οι κάτοικοι τηs περιοχήs δεν θα δεχτούμε την σαλαμοποίηση του γιατί αγωνιστήκαμε να τον κρατήσουμε ολόκληρο ελεύθερο.

φαίνεται και εξοπλίσμος μπάρμπεκιου(!) των αρχαιολόγων. Πράγματι ο λόφος είναι το εξοχικό τους, γι' αυτό και δεν θέλουν τους κατοίκους να μπαίνουν και να τους ενοχλούν. Η Πνύκα το περιφαγμένο χωραφάκι τους.

Τελικά, το να πέφτουν κάγκελα τείνει να γίνει της μόδας. Κυριακή απόγευμα όμως χρειάστηκαν δύο διμοιρίες των ΜΑΤ και μία της ΥΜΕΤ προκειμένου να μην περάσει αυτή η μόδα στους λόφους Φιλοπάππου, Νυμφών και Πνύκας. Εκεί, δεκάδες διαδηλωτές αξίωσαν την απομάκρυνση των συρματοπλεγμάτων και την άνευ όρων πρόσβασή τους στους χώρους του αρχαιολογικού πάρκου.

Μια ιστορία που άρχισε όταν η Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας Α.Ε. (ΕΑΧΑ) ξεκίνησε τα έργα περίφραξης των λόφων Φιλοπάππου και Νυμφών, με σκοπό την ενοποίησή τους σε ένα αυτόνομο και ενιαίο αρχαιολογικό πάρκο. Οπως κατήγγειλαν κάτοικοι, φορείς και διαδημοτικές κινήσεις, η περίφραξη είναι αυθαίρετη, χωρίς άδεια, τα βράδια οι είσοδοι κλειδώνονται, ενώ απώτερος σκοπός τους είναι η εμπορική εκμετάλλευση του χώρου.

Εκπρόσωποι από την Επιτροπή Λόφων Φιλοπάππου διερωτώνται εάν έτσι «προστατεύουν τα αρχαία ή τα νέα, αφού ανέχονται από το 1993 τις κατά συρροήν αυθαίρετες επεκτάσεις του "Διονύσου" και την καταπάτηση του αρχαιολογικού χώρου της Πνύκας από την ενοικιάστρια του αναψυκτηρίου στον Λουμπαρδιάρη».

Πίσω από τα κάγκελα, η Καλλιόπη Λαζαρίδου, αρχαιολόγος της Α' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, επισημαίνει πως «ο επίμαχος χώρος ήταν πάντα περιφραγμένος και τα κάγκελα προστατεύουν τη δημόσια περιουσία από καταπατήσεις και βανδαλισμούς. Δεν τοποθετήθηκε νέα περίφραξη, απλά επισκευάστηκε η παλιά. Σε πολλά σημεία η περίφραξη ήταν διάτρητη, ο χώρος δίχως φύλαξη, με αποτέλεσμα να συναντούμε τρωγλοδυτισμούς, σκουπίδια, σύριγγες και γκράφιτι».

Ο Αλέξανδρος Μάντης, διευθυντής της Εφορείας Ακροπόλεως, είπε πως «δεν είμαστε πάτρονες. Ανήκουν σε όλους, όμως δεν μπορούμε να προσαρμόσουμε τη φυσιογνωμία ενός τόσο σημαντικού αρχαιολογικού χώρου στις αξιώσεις 30 οικολόγων».

H ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΦΟΥΣ ΦΙΛΟΠΑΠΠΟΥ ΚΑΤΑΓΓΕΛΕΙ ΟΤΙ ΣΗΜΕΙΩΝΟΝΤΑΙ ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗΣ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΑΡΧΑΙΟΦΥΛΑΚΕΣ ΤΗΣ Α’ ΕΠΚΑ

Η Συντοντιστική Επιτροπή είναι μια πρωτοβουλία  που γεννήθηκε από την αντίδραση στις προσπάθειες του ΥΠ.ΠΟ., οι οποίες εντάσσονται   στην Ενοποίηση των Αρχαιολογικών Χώρων, να περιφράξει τους Λόφους με στόχο την επιβολή εισιτηρίου εισόδου και να δημιουργήσει μέσα στα Άλση εγκαταστάσεις για εμπορικές χρήσεις με υπερτοπικό χαρακτήρα.

Για να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο να υποβιβαστεί δραματικά η ποιότητα ζωής στην περιοχή του ιστορικού κέντρου και στην ευρύτερη πόλη, οι κάτοικοι συνευρίσκονται σε ταχτικές ανοιχτές συνελεύσεις σε δημόσιους χώρους όπου συζητούν για την αντιμετώπιση  αυτών των θεμάτων. Κατά την διάρκεια κάποιων συνελεύσεων, οι κάτοικοι έρριξαν μέρος της περίφραξης των Λόφων. Η Α’ ΕΠΚΑ συστηματικά παρακολουθεί τις συνελεύσεις των κατοίκων. Οι υπάλληλοί της καταγράφουν τα λεγόμενα στις συνελεύσεις, τις οποίες και βιντεοσκοπούν. Συγκεκριμένα,  οι κάτοικοι ως διάδικοι με το ΥΠ.ΠΟ. έχουν πάρει στα χέρια τους τα ακόλουθα, τα οποία επισυνάπτονται στο τέλος αυτής της αναφοράς.

§         Αναφορά προς την Δ/ση της Α΄ ΕΠΚΑ υπογραφόμενη από τους κ.κ.: Αρχιφύλακας  Δ. Παλόγος, Αρχαιοφύλακες:  Αικ. Σιαμπάνη, Δ. Μπούσιος, Μ. Σιώτου (ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Α1/Φ01/33758/1661/26-5-2005  Σχετικό 24γ (A΄ ΕΠΚΑ 9196/22-10-2003)). Επισυναπτόμενες στην αναφορά τρεις σελίδες χειρόγραφων σημειώσεων της κ. Σιαμπάνη, υπεύθυνης της βάρδιας για το Σάββατο 27-9-2003.

Οι εν λόγω εκθέσεις αναφέρονται σε ανοικτή συγκέντρωση που πραγματοποίησαν οι κάτοικοι το Σάββατο 27.09.2003 στα Λιθόστρωτα Πικιώνη στου Φιλοπάππου και περιγράφουν τα λεγόμενα των ομιλητών αποδίδοντας συγκεκριμένους λόγους σε ονομαστικώς αναφερόμενα πρόσωπα.

·          Αναφορά προς την Δ/ση της Α΄ ΕΠΚΑ (ΑΠ1955/14-4-06) υπογραφόμενη από τον Αρχιφύλακα κ. Δ. Παλόγο, η οποία καταγράφει τη συνέλευση κατοίκων στην αρχή του λιθόστρωτου για Λουμπαρδιάρη, στις 9 Απριλίου 2006. Ο κ. Παλόγος περιγράφει τί ειπώθηκε στην συνέλευση και στη συνέχεια ονομάζει δύο κατοίκους και συμπληρώνει: «Θεωρώ ηθικούς και πραγματικούς αυτουργούς (για καταστροφές μέσα στον χώρο Φιλοπάππου) τους εν’λογο κυρίους που ονοματίζω, υπάρχει πολύ υλικό για να το χρησιμοποιήσουμε για αποδείξεις» (αντιγράφουμε πιστά από το πρωτότυπο).

Επιπλέον, την Κυριακή 17 Ιουνίου 2007, που οι κάτοικοι έκαναν συνέλευση απέναντι από τον Άη Δημήτρη Λουμπαρδιάρη παρουσία δύο διμοιριών ΜΑΤ και αντίστοιχων αστυνομικών δυνάμεων, υπάλληλοι της Α’ ΕΠΚΑ κατέγραφαν με μαγνητόφωνα και σημειώσεις την συζήτηση (Συνημμένη φωτογραφία 1).  Στην συνέχεια, οι κάτοικοι έκαναν μια βόλτα προς την Πνύκα περικυκλωμένοι από αστυνομικές δυνάμεις και ΜΑΤ. Εκεί, μία υπάλληλος της Α’ ΕΠΚΑ κατέγραψε την ομήγυρη και την συζήτηση με βιντεοκάμερα, προφανώς με την σύμφωνη γνώμη των προϊσταμένων της κ.κ. Αλέξανδρου Μάντη, Καλλιόπης Λαζαρίδη και Όλγας Βογιατζόγλου, οι οποίοι ήταν παρόντες (επισυναπτόμενες φωτογραφίες 2, 3). Η ομήγυρις διαμαρτυρήθηκε έντονα αλλά η εν λόγω υπάλληλος συνέχισε την βιντεοσκόπηση ενώ οι προϊστάμενοί της την ενεθάρρυναν.

 Θεωρούμε ότι τα έγγραφα και οι πράξεις αυτές θέτουν σοβαρότατα ερωτήματα για την νομότυπη λειτουργία της Α’ ΕΠΚΑ και του Υπουργείου Πολιτισμού διότι:

§         Δεν είναι δουλειά των αρχαιοφυλάκων να βιντεοσκοπούν συνελεύσεις πολιτών ούτε να καταγράφουν και να αναφέρουν τα λεγόμενα συμπολιτών τους: πρόκειται για σαφή υπέρβαση των καθηκόντων τους. Πιθανόν,  οι αναφορές εκμαιεύθηκαν με κάποια έμμεση ή άμεση πίεση που  ασκήθηκε στους αρχαιοφύλακες από τους προϊσταμένους τους. Σε κάθε περίπτωση, το γεγονό ς παραμένει ότι πρόκειται για  υπέρβαση καθήκοντος.

§         Οι αναφορές χρησιμοποιούνται σε δύο δικαστικούς αγώνες ενώ παραποιούν τα γεγονότα και βάζουν στο στόμα ανθρώπων που κατονομάζουν συγκεκριμένα λόγια χωρίς να έχει υπάρξει εκ μέρους των  ομιλητών επιβεβαίωση ότι όντως είπαν αυτά που τους αποδίδονται.  Τίποτε δεν εγγυάται ότι και το οπτικό υλικό θα χρησιμοποιηθεί σε αντίστοιχες περιστάσεις.