Με τον Πρόεδρο στη θρυλική χώρα του Χο Τσι Μινχ
δημοσιεύτηκε October 22, 2008
από χο
τροποποιήθηκε October 23, 2008
O Γ. Βότσης πήγε μαζί με τον Παπούλια στο Βιετνάμ και μεταφέρει εντυπώσεις
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΟΤΣΗ
Τετάρτη βράδυ στη Χουέ, αυτοκρατορική πρωτεύουσα του Βιετνάμ, ολόκληρη η ελληνική αντιπροσωπεία στο επίσημο ταξίδι του Προέδρου της Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια δείπνησε μαζί. Είχαμε έτσι την ευκαιρία οι δημοσιογράφοι για μια μικρή κουβέντα μαζί του.
«Ηταν όνειρό σας, κ. Πρόεδρε, να επισκεφθείτε το Βιετνάμ -με τον μοναδικό λαό στον κόσμο που γονάτισε στο πεδίο των μαχών την αποικιοκρατία και τον ιμπεριαλισμό. Είσαστε ικανοποιημένος τώρα που εκπληρώθηκε;»
«Απολύτως. Ικανοποιημένος και εντυπωσιασμένος από την επαφή μου με τον ευγενή και υπερήφανο αυτό λαό, που συμβόλισε όσο κανείς άλλος στην εποχή μας τους αιματηρούς αγώνες κατά της αποικιοκρατίας...».
«Και τα συμπεράσματά σας από τη ζωή στο Βιετνάμ σήμερα και από τις συζητήσεις σας με την ηγεσία του;»
«Ενας λαός, όπως ο βιετναμικός, που έχει ψυχή, έχει όραμα, μπορεί να κάνει τα πάντα. Ακόμη κι αυτά που φαίνονται ακατόρθωτα και αδύνατα...».
«Πόσο όμως οι εξελίξεις είναι στον δρόμο που χάραξε ο Χο Τσι Μινχ;»
«Διάβασα στις ανταποκρίσεις σας ένα επιθετικό δημοσίευμα. Ακούστε: Ο σοσιαλισμός δεν γίνεται πατώντας ένα κουμπί...».
Σε ειδυλλιακό χώρο η μικρή συζήτηση. Χαμένο στην τροπική βλάστηση το ξύλινο τουριστικό κέντρο. Με περίτεχνα σκαλίσματα, άνετες αίθουσες, γεφυράκια και λουλούδια. Και το πιο δελεαστικό, έναν πλουσιότατο μπουφέ, με δεκάδες πολύχρωμα εδέσματα για εκλεκτικές γεύσεις. Λένε ότι σ' αυτή την πόλη πριν από ενάμιση αιώνα, όταν άρχιζε στο Βιετνάμ η γαλλική αποικιοκρατική κατοχή, ο αυτοκράτορας Του Ντουκ ήθελε στην καθισιά του, σε κάθε του γεύμα, 50 διαφορετικά πιάτα, από 50 μαγείρους και σερβιρισμένα από 50 υπηρέτες...
Και τα 500 πιάτα της βιετναμικής κουζίνας, από τις πιο πλούσιες, γευστικές και υγιεινές παγκοσμίως, επικαλούνται όσοι υποστηρίζουν βασίμως ότι το Βιετνάμ εξελίσσεται στον ιδεώδη τουριστικό προορισμό της Ασίας. Εθνικό φαγητό, το πο: μια κούπα ρύζι με κομματάκια μοσχαριού ή κοτόπουλου. Κοστίζει λιγότερο από ένα δολάριο - άρα δύσκολα εκτοπίζεται στην αγορά από αμερικανικό φαστφουντάδικο.
Το Βιετνάμ για τουρισμό τα έχει όλα - ή αποκτά ταχύτατα την υποδομή σε δρόμους και ξενοδοχεία: Εκπληκτική φύση με τροπική βλάστηση, καταπράσινα βουνά και λόφους, νησιά και απέραντες αμμουδερές ακτές στον Ειρηνικό -μήκους πάνω από 1.600 χλμ. Μακραίωνα πολιτισμό με πολυτάραχη Ιστορία και αδιάκοπους αιματηρούς απελευθερωτικούς αγώνες κατά των κατακτητών (οι Κινέζοι για ολόκληρη την πρώτη μ.Χ. χιλιετία, οι Μογγόλοι κατόπιν, οι αποικιοκράτες Πορτογάλοι και Γάλλοι, οι Γιαπωνέζοι και οι Αμερικανοί στην εποχή μας).
Μοναδικά γεωλογικά φαινόμενα όπως το δάσος από βραχονησίδες στον κόλπο Χαλόνγκ, που αξιωθήκαμε να θαυμάσουμε σε περίπλου, με περίτεχνα πλοιάρια και δράκοντες στην πλώρη: πάνω από 3.000 αναδυόμενοι από τη θάλασσα ασβεστόλιθοι, κατάφυτοι και σε περίεργα σχήματα σαν ανολοκλήρωτα γλυπτά, με μυστηριακές σπηλιές γεμάτες θρύλους για δράκοντες και ιστορίες για πειρατές και λαθρέμπορους στον πόλεμο του οπίου. Προστατευόμενα από την UNESCO αυτοκρατορικά ιστορικά μνημεία, «απαγορευμένες πόλεις», πάρκα, ποτάμια και λίμνες.
Οι πιο χαριτωμένες γυναίκες του κόσμου, με τορνευτά ευθυτενή κορμιά (δεν υπάρχει Βιετναμέζος παχύσαρκος, άνδρας ή γυναίκα), λείο και στιλπνό δέρμα που δεν το εκθέτουν ποτέ στον ήλιο και το πιο φωτεινό χαμόγελο που μπορείς να φαντασείς - κι είναι κρίμα που τις «ψαρεύουν» στα φτωχικά λασποχώρια, για πόρνες στην πρώην Σαϊγκόν των επτά εκατομμυρίων ή για εξαγωγή...
Εν τέλει ένας λαός φτωχός σε πλούσια γη, ευγενής, καρτερικός και υπερήφανος, με τη στέρηση να μη φτάνει στην εξαθλίωση - ακόμα και ξυπόλητος στους παραγκομαχαλάδες και τις πλεούμενες τρώγλες στα θολά ποτάμια...
Δεν κατέστη δυνατόν, δυστυχώς, ο Κάρολος Παπούλιας να συναντηθεί, όπως επεδίωξε, με τον θρυλικό στρατηγό Γκιάπ - που τσάκισε τους Γάλλους στο τάχα απόρθητο φρούριο Ντιέν Μπιέν Φου. Αιωνόβιος πια (97, ζωή να 'χει), έχει προβλήματα υγείας. Για να μαθαίναμε, λέω, πώς βλέπει τώρα τα πράγματα στη χώρα του ένας από τους απελευθερωτές της. Πόσο βλέπει να παρεκκλίνει τώρα η ζωή από τις περίφημες πέντε αρχές του ασίγαστου Λαϊκού Πολέμου, που ο «θείος Χο» (από τους μεγαλύτερους ηγέτες της ανθρωπότητας) εξεπόνησε και ο στρατηλάτης Γκιάπ μετέτρεψε σε ακατανίκητη πολεμική τακτική...
Δεύτερη χώρα στην Ασία (μετά την Κίνα) τώρα το Βιετνάμ σε ρυθμούς ανάπτυξης (8,4% τα τρία τελευταία χρόνια). Και η ανάπτυξη θέλει επενδύσεις, ανταγωνιστικά προϊόντα με χαμηλό κόστος παραγωγής και μεροκάματα, εξαγωγές, εμπορικές σχέσεις και συνεργασία με όλους. Οι ΗΠΑ σταμάτησαν το εμπάργκο το 1994. Το 2000 ο πρόεδρος Μπιλ Κλίντον, που αρνήθηκε να πολεμήσει στον «βρώμικο πόλεμο», επισκέφθηκε το Βιετνάμ. Το 2006 ο Τζορτζ Μπους πανηγύρισε στο Ανόι την ένταξη του Βιετνάμ στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Σήμερα, έλεγε ο πρόεδρος Τριέτ στον υφυπουργό Π. Δούκα, η μεγαλύτερη αμερικανική επένδυση είναι περί τα 100 γήπεδα γκολφ ανά τη χώρα...
Στα κινεζικά πρότυπα, φευ, το, «Ντόι Μόι» του Βιετνάμ (η οικονομική μεταρρύθμιση του 1986). Με μια σημαντική διαφορά: δείχνουν να σέβονται τουλάχιστον το περιβάλλον (100 εθνικά πάρκα φτιάχνουν τώρα). Είναι και η πατροπαράδοτη φιλοσοφία τους, που θέλει να ζεις σε αρμονία με τη φύση...
Ας ελπίσουμε η ακόρεστη αδηφαγία της «ελεύθερης αγοράς» να μην καταπιεί και την πιο θρυλική και τελεσφόρο λαϊκή αντίσταση της εποχής μας. Στη μαυρίλα που μας περιβάλλει το 'χουμε ανάγκη ένα Βιετνάμ. Σύμβολο φωτεινό - σαν το χαμόγελο της Λου στο Ανόι και της Χούριεν στη Χουέ...
«Ηταν όνειρό σας, κ. Πρόεδρε, να επισκεφθείτε το Βιετνάμ -με τον μοναδικό λαό στον κόσμο που γονάτισε στο πεδίο των μαχών την αποικιοκρατία και τον ιμπεριαλισμό. Είσαστε ικανοποιημένος τώρα που εκπληρώθηκε;»
«Απολύτως. Ικανοποιημένος και εντυπωσιασμένος από την επαφή μου με τον ευγενή και υπερήφανο αυτό λαό, που συμβόλισε όσο κανείς άλλος στην εποχή μας τους αιματηρούς αγώνες κατά της αποικιοκρατίας...».
«Και τα συμπεράσματά σας από τη ζωή στο Βιετνάμ σήμερα και από τις συζητήσεις σας με την ηγεσία του;»
«Ενας λαός, όπως ο βιετναμικός, που έχει ψυχή, έχει όραμα, μπορεί να κάνει τα πάντα. Ακόμη κι αυτά που φαίνονται ακατόρθωτα και αδύνατα...».
«Πόσο όμως οι εξελίξεις είναι στον δρόμο που χάραξε ο Χο Τσι Μινχ;»
«Διάβασα στις ανταποκρίσεις σας ένα επιθετικό δημοσίευμα. Ακούστε: Ο σοσιαλισμός δεν γίνεται πατώντας ένα κουμπί...».
Σε ειδυλλιακό χώρο η μικρή συζήτηση. Χαμένο στην τροπική βλάστηση το ξύλινο τουριστικό κέντρο. Με περίτεχνα σκαλίσματα, άνετες αίθουσες, γεφυράκια και λουλούδια. Και το πιο δελεαστικό, έναν πλουσιότατο μπουφέ, με δεκάδες πολύχρωμα εδέσματα για εκλεκτικές γεύσεις. Λένε ότι σ' αυτή την πόλη πριν από ενάμιση αιώνα, όταν άρχιζε στο Βιετνάμ η γαλλική αποικιοκρατική κατοχή, ο αυτοκράτορας Του Ντουκ ήθελε στην καθισιά του, σε κάθε του γεύμα, 50 διαφορετικά πιάτα, από 50 μαγείρους και σερβιρισμένα από 50 υπηρέτες...
Και τα 500 πιάτα της βιετναμικής κουζίνας, από τις πιο πλούσιες, γευστικές και υγιεινές παγκοσμίως, επικαλούνται όσοι υποστηρίζουν βασίμως ότι το Βιετνάμ εξελίσσεται στον ιδεώδη τουριστικό προορισμό της Ασίας. Εθνικό φαγητό, το πο: μια κούπα ρύζι με κομματάκια μοσχαριού ή κοτόπουλου. Κοστίζει λιγότερο από ένα δολάριο - άρα δύσκολα εκτοπίζεται στην αγορά από αμερικανικό φαστφουντάδικο.
Το Βιετνάμ για τουρισμό τα έχει όλα - ή αποκτά ταχύτατα την υποδομή σε δρόμους και ξενοδοχεία: Εκπληκτική φύση με τροπική βλάστηση, καταπράσινα βουνά και λόφους, νησιά και απέραντες αμμουδερές ακτές στον Ειρηνικό -μήκους πάνω από 1.600 χλμ. Μακραίωνα πολιτισμό με πολυτάραχη Ιστορία και αδιάκοπους αιματηρούς απελευθερωτικούς αγώνες κατά των κατακτητών (οι Κινέζοι για ολόκληρη την πρώτη μ.Χ. χιλιετία, οι Μογγόλοι κατόπιν, οι αποικιοκράτες Πορτογάλοι και Γάλλοι, οι Γιαπωνέζοι και οι Αμερικανοί στην εποχή μας).
Μοναδικά γεωλογικά φαινόμενα όπως το δάσος από βραχονησίδες στον κόλπο Χαλόνγκ, που αξιωθήκαμε να θαυμάσουμε σε περίπλου, με περίτεχνα πλοιάρια και δράκοντες στην πλώρη: πάνω από 3.000 αναδυόμενοι από τη θάλασσα ασβεστόλιθοι, κατάφυτοι και σε περίεργα σχήματα σαν ανολοκλήρωτα γλυπτά, με μυστηριακές σπηλιές γεμάτες θρύλους για δράκοντες και ιστορίες για πειρατές και λαθρέμπορους στον πόλεμο του οπίου. Προστατευόμενα από την UNESCO αυτοκρατορικά ιστορικά μνημεία, «απαγορευμένες πόλεις», πάρκα, ποτάμια και λίμνες.
Οι πιο χαριτωμένες γυναίκες του κόσμου, με τορνευτά ευθυτενή κορμιά (δεν υπάρχει Βιετναμέζος παχύσαρκος, άνδρας ή γυναίκα), λείο και στιλπνό δέρμα που δεν το εκθέτουν ποτέ στον ήλιο και το πιο φωτεινό χαμόγελο που μπορείς να φαντασείς - κι είναι κρίμα που τις «ψαρεύουν» στα φτωχικά λασποχώρια, για πόρνες στην πρώην Σαϊγκόν των επτά εκατομμυρίων ή για εξαγωγή...
Εν τέλει ένας λαός φτωχός σε πλούσια γη, ευγενής, καρτερικός και υπερήφανος, με τη στέρηση να μη φτάνει στην εξαθλίωση - ακόμα και ξυπόλητος στους παραγκομαχαλάδες και τις πλεούμενες τρώγλες στα θολά ποτάμια...
Οσοι περίμεναν να βρουν ηρωική ατμόσφαιρα, πειθαρχημένες φάλαγγες προλετάριων και υψωμένες γροθιές, απογοητεύτηκαν. Από τα 85 εκατομμύρια των Βιετναμέζων, το 65% είναι ηλικίας κάτω των 30 χρόνων. Δεν έχουν, άρα, μνήμες από τον σκληρό, ηρωικό και φονικό τριαντάχρονο απελευθερωτικό πόλεμο - με τους Γιαπωνέζους, με τους Γάλλους και με τους Αμερικανούς. Και έχουν ανάγκη να ζήσουν καλύτερα από τους γονείς τους -ειρηνικά, ποιοτικά, ανθρώπινα...
Δεν κατέστη δυνατόν, δυστυχώς, ο Κάρολος Παπούλιας να συναντηθεί, όπως επεδίωξε, με τον θρυλικό στρατηγό Γκιάπ - που τσάκισε τους Γάλλους στο τάχα απόρθητο φρούριο Ντιέν Μπιέν Φου. Αιωνόβιος πια (97, ζωή να 'χει), έχει προβλήματα υγείας. Για να μαθαίναμε, λέω, πώς βλέπει τώρα τα πράγματα στη χώρα του ένας από τους απελευθερωτές της. Πόσο βλέπει να παρεκκλίνει τώρα η ζωή από τις περίφημες πέντε αρχές του ασίγαστου Λαϊκού Πολέμου, που ο «θείος Χο» (από τους μεγαλύτερους ηγέτες της ανθρωπότητας) εξεπόνησε και ο στρατηλάτης Γκιάπ μετέτρεψε σε ακατανίκητη πολεμική τακτική...
Στο μονοκομματικό καθεστώς του Βιετνάμ, με την καπιταλιστική αγορά και την κεντρικά κατευθυνόμενη οικονομία, από το Κ.Κ. με τα δύο εκατομμύρια μέλη και την ηλικιωμένη ηγεσία από μαχητές του απελευθερωτικού πολέμου, δεν ακούγονται πια πουθενά αντιιμπεριαλιστικά συνθήματα και δεν γαλουχούνται οι νέοι με αντιαμερικανικό μένος. Το «φονιάδες των λαών Αμερικάνοι» είναι συνηθέστερο σε μας παρά στους νέους Βιενταμέζους, ακόμα και όταν μιλούν για τα τρία εκατομμύρια τραγικά θύματα ώς και σήμερα της διοξίνης - το μεγαλύτερο έγκλημα χημικού πολέμου...
Δεύτερη χώρα στην Ασία (μετά την Κίνα) τώρα το Βιετνάμ σε ρυθμούς ανάπτυξης (8,4% τα τρία τελευταία χρόνια). Και η ανάπτυξη θέλει επενδύσεις, ανταγωνιστικά προϊόντα με χαμηλό κόστος παραγωγής και μεροκάματα, εξαγωγές, εμπορικές σχέσεις και συνεργασία με όλους. Οι ΗΠΑ σταμάτησαν το εμπάργκο το 1994. Το 2000 ο πρόεδρος Μπιλ Κλίντον, που αρνήθηκε να πολεμήσει στον «βρώμικο πόλεμο», επισκέφθηκε το Βιετνάμ. Το 2006 ο Τζορτζ Μπους πανηγύρισε στο Ανόι την ένταξη του Βιετνάμ στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Σήμερα, έλεγε ο πρόεδρος Τριέτ στον υφυπουργό Π. Δούκα, η μεγαλύτερη αμερικανική επένδυση είναι περί τα 100 γήπεδα γκολφ ανά τη χώρα...
Στα κινεζικά πρότυπα, φευ, το, «Ντόι Μόι» του Βιετνάμ (η οικονομική μεταρρύθμιση του 1986). Με μια σημαντική διαφορά: δείχνουν να σέβονται τουλάχιστον το περιβάλλον (100 εθνικά πάρκα φτιάχνουν τώρα). Είναι και η πατροπαράδοτη φιλοσοφία τους, που θέλει να ζεις σε αρμονία με τη φύση...
Ας ελπίσουμε η ακόρεστη αδηφαγία της «ελεύθερης αγοράς» να μην καταπιεί και την πιο θρυλική και τελεσφόρο λαϊκή αντίσταση της εποχής μας. Στη μαυρίλα που μας περιβάλλει το 'χουμε ανάγκη ένα Βιετνάμ. Σύμβολο φωτεινό - σαν το χαμόγελο της Λου στο Ανόι και της Χούριεν στη Χουέ...